ماده ۱۵۹ فصل دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه به امر غیرقانونی یکی از مقامات رسمی، جرمی واقع شود آمر و مامور به مجازات مقرر در قانون محکوم می‌شوند لکن ماموری که امر آمر را به علت اشتباه قابل قبول و به تصور اینکه قانونی است، اجراء کرده باشد، مجازات نمی‌شود و در دیه و ضمان تابع مقررات مربوطه است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یک مقام رسمی دستور غیرقانونی می‌دهد و در نتیجه آن جرمی واقع می‌شود. طبق این متن، آمر (کسی که دستور را داده) و مامور (کسی که دستور را اجرا کرده) به مجازات مقرر در قانون محکوم می‌شوند.

اما یک استثنا برای مامور وجود دارد: اگر مامور دستور را به علت اشتباه قابل قبول و به تصور اینکه قانونی است اجرا کرده باشد، مجازات نمی‌شود. با این حال، در مورد دیه و ضمان، متن می‌گوید تابع مقررات مربوطه است و جزئیات آن را بیان نمی‌کند.

مصادیق واقعی

علی مامور یک اداره است و مریم که مقام رسمی است به او دستور غیرقانونی می‌دهد. علی دستور را اجرا می‌کند و جرمی واقع می‌شود. اگر علی به شکلی قابل قبول تصور کرده باشد که این دستور قانونی است، طبق این ماده مجازات نمی‌شود، ولی در دیه و ضمان تابع مقررات مربوطه است.
در همان مثال، اگر علی اشتباه قابل قبولی نداشته باشد، طبق این متن هم مریم (آمر) و هم علی (مامور) به مجازات مقرر در قانون محکوم می‌شوند.

سؤالات پرتکرار

اگر مامور دستور غیرقانونی یک مقام رسمی را اجرا کند، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق این متن، در اصل هم آمر و هم مامور به مجازات مقرر در قانون محکوم می‌شوند. اما اگر مامور به علت اشتباه قابل قبول و به تصور اینکه دستور قانونی است آن را اجرا کرده باشد، مجازات نمی‌شود.

اگر مامور اشتباه قابل قبول داشته باشد، آیا هیچ مسئولیتی ندارد؟

متن می‌گوید در مجازات معاف است، اما در دیه و ضمان تابع مقررات مربوطه است. جزئیات این مقررات در همین متن نیامده است.

آمر در این ماده چه وضعیتی دارد؟

طبق این متن، آمر و مامور به مجازات مقرر در قانون محکوم می‌شوند. استثنای ذکرشده در متن برای ماموری است که اشتباه قابل قبول دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←