ماده ۵۲۱ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه شخصی در ملک خود یا مکان مجاز دیگری، آتشی روشن کند و بداند که به جایی سرایت نمی کند و غالباً نیز سرایت نکند لکن اتفاقاً به جایی دیگر سرایت نماید و موجب خسارت و صدمه گردد ضمان ثابت نیست و در غیر این صورت ضامن است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که در ملک خودش یا در مکانی که اجازه دارد، آتش روشن می‌کند. اگر دو شرط جمع باشد — یعنی او بداند که آتش به جای دیگری سرایت نمی‌کند و در حالت معمول و غالب هم سرایت نکند — اما به‌طور اتفاقی آتش به جای دیگر برود و باعث خسارت یا آسیب شود، در این حالت مسئولیت جبران خسارت (ضمان) ثابت نیست.

در غیر این صورت، یعنی اگر این دو شرط جمع نباشد (مثلاً او بداند یا معمولاً این‌گونه باشد که آتش سرایت می‌کند)، شخص ضامن است. این ماده تبصره ندارد و متن آن ارجاعی به مادهٔ دیگری نداده است.

مصادیق واقعی

علی در حیاط خانهٔ خودش آتشی کوچک روشن می‌کند، مطمئن است که آتش جای دیگری نمی‌رود و در حالت عادی هم آتش حیاط‌ها سرایت نمی‌کند؛ ولی به‌طور اتفاقی وزش باد آتش را به خانهٔ همسایه، مریم، می‌برد و خسارت می‌زند. طبق این ماده ضمان ثابت نیست.
علی در حیاط خانهٔ خودش آتش روشن می‌کند در حالی که می‌داند یا معمولاً آتش از آن محل سرایت می‌کند، و آتش به خانهٔ مریم آسیب می‌زند. طبق این ماده ضامن است.

سؤالات پرتکرار

اگر آتش روشن‌شده در ملک من به همسایه آسیب بزند، آیا من همیشه مسئول جبران خسارت هستم؟

نه؛ اگر بدانید آتش سرایت نمی‌کند و در حالت غالب هم سرایت نکند و فقط اتفاقی سرایت کند، ضمان ثابت نیست. در غیر این صورت ضامن هستید.

شرط اینکه ضامن نباشم چیست؟

اینکه آتش را در ملک خودتان یا مکان مجاز دیگری روشن کرده باشید، بدانید که سرایت نمی‌کند و در حالت غالب هم سرایت نکند؛ در این صورت اگر اتفاقاً سرایت کند و خسارت بزند، ضمان ثابت نیست.

منظور از «در غیر این صورت ضامن است» چیست؟

یعنی اگر آن شرایط (علم به عدم سرایت و غالباً سرایت نکردن) برقرار نباشد، شخص ضامن است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←