ماده ۲۹۶ فصل دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر کسی، عمداً جنایتی را بر عضو فردی وارد سازد و او به سبب سرایت جنایت فوت کند، چنانچه جنایت واقع شده مشمول تعریف جنایات عمدی باشد، قتل عمدی محسوب می‌شود، در غیر این صورت، قتل شبه عمدی است و مرتکب علاوه بر قصاص عضو به پرداخت دیه نفس نیز محکوم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که کسی عمداً به عضوی از بدن فرد دیگری آسیب می‌زند («جنایت بر عضو») و سپس آن آسیب سرایت می‌کند و آن فرد فوت می‌کند. اگر همان جنایت واقع‌شده مشمول تعریف «جنایات عمدی» باشد، این فوت قتل عمدی محسوب می‌شود. متن ماده خودِ این تعریف را بیان نکرده و فقط به آن ارجاع داده است.

اگر آن جنایت مشمول تعریف جنایات عمدی نباشد، فوت قتل شبه عمدی است. در این حالت، مرتکب علاوه بر قصاص عضو، به پرداخت دیه نفس نیز محکوم می‌شود. «قصاص عضو» یعنی قصاص برای آسیب به عضو، و «دیه نفس» یعنی دیه مربوط به جان یا فوت شخص.

مصادیق واقعی

علی عمداً به دست مریم آسیب می‌زند، این آسیب سرایت می‌کند و مریم فوت می‌کند. اگر آن جنایت مشمول تعریف جنایات عمدی باشد، قتل عمدی محسوب می‌شود؛ در غیر این صورت قتل شبه عمدی است و علی علاوه بر قصاص عضو به پرداخت دیه نفس محکوم می‌شود.
مریم عمداً به پای علی آسیب می‌زند و این آسیب به فوت علی منجر می‌شود. ماده فقط حکم می‌کند که باید دید آن جنایت مشمول تعریف جنایات عمدی است یا نه؛ سپس حکم قتل عمدی یا شبه عمدی و پرداخت دیه نفس در فرض شبه عمدی جاری می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی عمداً به عضو کسی آسیب بزند و او بر اثر سرایت همان آسیب بمیرد، قتل عمدی است یا شبه عمدی؟

اگر جنایت واقع‌شده مشمول تعریف جنایات عمدی باشد، قتل عمدی است؛ در غیر این صورت، قتل شبه عمدی است.

در فرض شبه عمدی، مرتکب چه چیزهایی محکوم می‌شود؟

علاوه بر قصاص عضو، به پرداخت دیه نفس نیز محکوم می‌شود.

آیا این ماده تعریف جنایات عمدی را خودش بیان کرده است؟

نه؛ متن فقط به تعریف جنایات عمدی ارجاع داده و آن تعریف را در همین ماده نیاورده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←