ماده ۵۷۴ فصل دهم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر مسئولین و مامورین بازداشتگاه‌ها و ندامتگاه‌ها از ارائه دادن یا تسلیم کردن زندانی به مقامات صالح قضائی یا از ارائه دادن دفاتر خود ‌به اشخاص مزبور امتناع کنند یا از رسانیدن تظلمات محبوسین به مقامات صالح ممانعت یا خودداری نمایند مشمول ماده قبل خواهند بود مگر این که ‌ثابت نمایند که به موجب امر کتبی رسمی از طرف رئیس مستقیم خود مامور به آن بوده‌اند که در این صورت مجازات مزبور درباره آمر مقرر خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ رفتار مسئولان و مأموران بازداشتگاه‌ها و زندان‌ها است. اگر این افراد از تحویل دادن زندانی به مقامات صالح قضایی خودداری کنند، یا دفترها و سوابق خود را به آن مقامات ندهند، یا نگذارند شکایت‌ها و درخواست‌های زندانیان به مقامات صالح برسد (یا خودشان در این کار کوتاهی کنند)، مشمول «ماده قبل» می‌شوند. متن این ماده محتوای «ماده قبل» را بیان نکرده و فقط به آن ارجاع داده است.

یک استثنا هم وجود دارد: اگر این افراد ثابت کنند که به موجب یک دستور کتبی رسمی از سوی رئیس مستقیم خود مأمور به این کار بوده‌اند، مجازات به‌جای آن‌ها دربارهٔ کسی که دستور را داده (آمر) اجرا می‌شود.

نکته: این ماده فقط می‌گوید در این موارد مشمول ماده قبل هستند؛ خودِ مقدار یا نوع مجازات در همین متن مشخص نشده و به ماده قبل ارجاع داده شده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در بازداشتگاه نگهداری می‌شود و مریم، مقام قضایی، برای تحویل گرفتن او مراجعه می‌کند؛ اگر مسئول بازداشتگاه بدون داشتن دستور کتبی رسمی از رئیس مستقیم خود از تحویل دادن علی خودداری کند، این ماده دربارهٔ او اعمال می‌شود.
فرض کنید حسن زندانی می‌خواهد شکایت خود را به مقام قضایی برساند، اما مأمور زندان از رساندن آن جلوگیری می‌کند؛ چنانچه ثابت نشود دستور کتبی رسمی از رئیس مستقیم داشته، مشمول ماده قبل می‌شود و در غیر این صورت مجازات دربارهٔ دستوردهنده است.

سؤالات پرتکرار

اگر مأمور زندان بگوید رئیسش به او دستور کتبی داده، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس همین متن، اگر ثابت کند به موجب امر کتبی رسمی از طرف رئیس مستقیم خود مأمور به آن کار بوده، مجازات دربارهٔ شخص دستوردهنده (آمر) مقرر می‌شود، نه خود او.

مجازات این کار چقدر است؟

این ماده خودش مجازاتی تعیین نکرده و فقط گفته مشمول «ماده قبل» خواهند بود؛ مقدار و نوع مجازات در همین متن نیامده است.

امتناع از دادن دفترها هم مشمول این ماده است؟

بله، متن ماده صریحاً امتناع از ارائه دادن یا تسلیم کردن زندانی، امتناع از ارائه دادن دفاتر به مقامات صالح قضایی، و ممانعت یا خودداری از رساندن شکایت‌های زندانیان را شامل می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←