گاهی در پروندههای قصاص، پرداخت مبلغی به نام «فاضل دیه» لازم میشود. این ماده به حالتی میپردازد که شخص کشتهشده یا کسی که حق قصاص دارد، از خودِ مرتکب طلبی (بدهی) داشته باشد. در این حالت، همان طلب میتواند به عنوان فاضل دیه حساب شود؛ یعنی به جای پرداخت و دریافت جداگانه، این دو با هم محاسبه میشوند.
شرط اصلی که در متن آمده، رضایت صاحب طلب است. نکته مهم این است که رضایت مرتکب لازم نیست؛ یعنی حتی اگر مرتکب با این کار موافق نباشد، با رضایت طلبکار، طلب او به عنوان فاضل دیه قابل محاسبه است.
متن دربارهٔ جزئیات بیشتر — مثلاً اگر مقدار طلب از فاضل دیه بیشتر یا کمتر باشد چه میشود، یا روش عملی این محاسبه چیست — چیزی نگفته و در این باره ابهام دارد. همچنین این ماده فقط به «موارد لزوم پرداخت فاضل دیه» اشاره میکند و مشخص نمیکند آن موارد کداماند.