ماده ۳۸۰ فصل هفتم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر شخصی برای دفاع و رهایی از اکراه با رعایت شرایط مقرر در دفاع مشروع، مرتکب قتل اکراه کننده شود یا آسیبی به او وارد کند، قصاص، دیه و تعزیر ندارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی برای دفاع از خود و رهایی از اکراه، با رعایت شرایطی که برای دفاع مشروع مقرر شده است، اکراه‌کننده را بکشد یا به او آسیبی وارد کند، در برابر این کار قصاص، دیه و تعزیر ندارد.

متن ماده خودش شرایط دفاع مشروع را توضیح نمی‌دهد و فقط به آن ارجاع داده است. بنابراین برای اینکه این حکم اجرا شود، باید آن شرایط رعایت شده باشد؛ اما جزئیات آن شرایط در همین متن نیامده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی مریم را تحت اکراه قرار داده است. مریم برای دفاع و رهایی از این اکراه و با رعایت شرایط دفاع مشروع، به علی آسیب می‌زند. در این فرض، طبق متن ماده، مریم قصاص، دیه و تعزیر ندارد.
فرض کنید حسن در وضعیت اکراه قرار گرفته و برای رهایی از آن و دفاع از خود، با رعایت شرایط دفاع مشروع، مرتکب قتل اکراه‌کننده می‌شود. بر اساس این متن، برای این قتل قصاص، دیه و تعزیر ندارد.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی برای رهایی از اکراه به اکراه‌کننده آسیب بزند، مجازات می‌شود؟

طبق این متن، اگر این کار برای دفاع و رهایی از اکراه و با رعایت شرایط مقرر در دفاع مشروع باشد، قصاص، دیه و تعزیر ندارد.

شرط معافیت از قصاص، دیه و تعزیر در این ماده چیست؟

اینکه کار برای دفاع و رهایی از اکراه باشد و شرایط مقرر در دفاع مشروع رعایت شده باشد. خود متن این شرایط را توضیح نمی‌دهد و فقط به آن ارجاع داده است.

آیا این حکم فقط برای آسیب زدن است یا قتل را هم شامل می‌شود؟

متن هم قتل اکراه‌کننده را گفته و هم وارد کردن آسیب به او را. در هر دو صورت، در فرض رعایت شرایط دفاع مشروع، قصاص، دیه و تعزیر ندارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←