ماده ۱۲۰ مبحث ششم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه وقوع جرم یا برخی از شرایط آن و یا هر یک از شرایط مسئولیت کیفری مورد شبهه یا تردید قرار گیرد و دلیلی بر نفی آن یافت نشود حسب مورد جرم یا شرط مذکور ثابت نمی‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ کلی کیفری را بیان می‌کند: هر زمان دربارهٔ «وقوع جرم» یا «برخی از شرایط آن» یا «هر یک از شرایط مسئولیت کیفری» شک و تردید وجود داشته باشد و هیچ دلیلی هم برای رد کردن آن شک پیدا نشود، آن جرم یا آن شرط اثبات‌شده به حساب نمی‌آید.

به زبان ساده، اگر معلوم نشود واقعاً جرمی رخ داده یا شرایط لازم برای آن فراهم بوده، نمی‌توان آن را ثابت‌شده دانست. مثلاً اگر در ذهن قاضی شک باقی بماند که فرد مورد نظر مرتکب جرم شده یا نه و دلیلی برای برطرف کردن این شک نباشد، جرم ثابت نمی‌شود.

این ماده سه حالت را شامل می‌شود: خود وقوع جرم، برخی از شرایط جرم، و هر یک از شرایط مسئولیت کیفری. در هر سه حالت، تا وقتی شک برطرف نشده، آن موضوع ثابت نمی‌شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی متهم است که مالی را برداشته، اما معلوم نیست آیا واقعاً این کار را کرده یا نه و هیچ دلیل روشنی هم در پرونده نیست. بر اساس این ماده، وقوع این جرم برای علی ثابت نمی‌شود.
فرض کنید دربارهٔ اینکه مریم در زمان انجام کار مورد اتهام، شرایط مسئولیت کیفری را داشته یا نه تردید باشد و دلیلی برای رفع این تردید پیدا نشود. در این صورت آن شرط ثابت نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

این ماده می‌گوید اگر شک داشته باشیم، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق همین متن، اگر وقوع جرم، برخی شرایط آن یا یکی از شرایط مسئولیت کیفری مورد شبهه یا تردید باشد و دلیلی برای نفی آن پیدا نشود، آن جرم یا آن شرط ثابت نمی‌شود.

این ماده فقط دربارهٔ خود جرم است یا چیزهای دیگر را هم شامل می‌شود؟

نه، فقط جرم نیست؛ سه چیز را شامل می‌شود: وقوع جرم، برخی از شرایط جرم، و هر یک از شرایط مسئولیت کیفری.

اگر دلیلی برای رد کردن شک وجود داشته باشد، باز هم جرم ثابت نمی‌شود؟

متن ماده این حالت را جداگانه توضیح نداده و فقط می‌گوید اگر دلیلی بر نفی آن یافت نشود، جرم یا شرط ثابت نمی‌شود. دربارهٔ حالتی که چنین دلیلی وجود دارد، این متن چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←