ماده ۱۲۱ مبحث ششم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در جرائم موجب حد به استثنای محاربه، افساد فی الارض، سرقت و قذف، به صرف وجود شبهه یا تردید و بدون نیاز به تحصیل دلیل، حسب مورد جرم یا شرط مذکور ثابت نمی‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ کلی را بیان می‌کند: در جرائمی که مجازات آنها «حد» است، اگر فقط شک یا تردید وجود داشته باشد، همان شک کافی است تا آن جرم (یا آن شرطی که متن به آن اشاره کرده) ثابت نشود؛ یعنی برای این کار لازم نیست دلیل و مدرکی جمع‌آوری شود.

اما این قاعده در چهار جرم استثنا شده است: محاربه، افساد فی الارض، سرقت و قذف. یعنی در این چهار مورد، صرف شک و تردید باعث نمی‌شود که جرم ثابت نشود و موضوع متفاوت است.

نکته: متن ماده به «شرط مذکور» اشاره کرده ولی مشخص نکرده مقصود کدام شرط است؛ این بخش برای خوانندهٔ عادی مبهم است. همچنین واژه‌های محاربه، افساد فی الارض و قذف اصطلاحات حقوقی‌اند و این متن تعریف آنها را نیاورده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی متهم شود که مشروبات الکلی مصرف کرده و این جرم از جرائم حدی باشد. اگر فقط شک و تردید باشد و هیچ دلیل دیگری هم جمع‌آوری نشود، بر اساس این ماده آن جرم ثابت نمی‌شود.
فرض کنید مریم به سرقت متهم شود. چون سرقت در فهرست استثناهای این ماده آمده است، صرف وجود شک و تردید باعث نمی‌شود که جرم ثابت نشود.

سؤالات پرتکرار

اگر فقط شک داشته باشیم و هیچ مدرکی هم جمع نکنیم، جرم حدی ثابت می‌شود؟

بر اساس این ماده، در جرائم حدی به جز چهار مورد محاربه، افساد فی الارض، سرقت و قذف، به صرف وجود شبهه یا تردید و بدون نیاز به تحصیل دلیل، جرم ثابت نمی‌شود.

این استثناها شامل چه جرائمی است؟

محاربه، افساد فی الارض، سرقت و قذف؛ فقط همین چهار مورد در این ماده نام برده شده است.

منظور از «شرط مذکور» در این ماده چیست؟

متن ماده این را مشخص نکرده و از خود متن نمی‌توان فهمید؛ این قسمت مبهم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←