ماده ۱۲۲ فصل اول قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر کس قصد ارتکاب جرمی کرده و شروع به اجرای آن نماید، لکن به واسطه عامل خارج از اراده او قصدش معلق بماند، به شرح زیر مجازات می‌شود: الف- در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، حبس دائم یا حبس تعزیری درجه یک تا سه است به حبس تعزیری درجه چهار ب - در جرائمی که مجازات قانونی آنها قطع عضو یا حبس تعزیری درجه چهار است به حبس تعزیری درجه پنج پ - در جرائمی که مجازات قانونی آنها شلاق حدی یا حبس تعزیری درجه پنج است به حبس تعزیری یا شلاق یا جزای نقدی درجه شش

تبصره

هرگاه رفتار ارتکابی، ارتباط مستقیم با ارتکاب جرم داشته، لکن به جهات مادی که مرتکب از آنها بی اطلاع بوده وقوع جرم غیرممکن باشد، اقدام انجام شده در حکم شروع به جرم است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

طبق ماده ۱۲۲، هر کس قصد ارتکاب جرمی را داشته باشد و شروع به اجرای آن کند، اما به واسطه عاملی خارج از اراده او قصدش معلق بماند، مجازات می‌شود.

مجازات او به مجازات قانونی جرم اصلی بستگی دارد: اگر جرم اصلی سلب حیات، حبس دائم یا حبس تعزیری درجه یک تا سه باشد، به حبس تعزیری درجه چهار؛ اگر قطع عضو یا حبس تعزیری درجه چهار باشد، به حبس تعزیری درجه پنج؛ و اگر شلاق حدی یا حبس تعزیری درجه پنج باشد، به حبس تعزیری یا شلاق یا جزای نقدی درجه شش محکوم می‌شود.

تبصره این ماده می‌گوید اگر رفتار انجام‌شده ارتباط مستقیم با ارتکاب جرم داشته باشد، اما به خاطر شرایط مادی که مرتکب از آنها بی‌اطلاع بوده وقوع جرم غیرممکن باشد، همان اقدام در حکم شروع به جرم است.

مصادیق واقعی

علی قصد کشتن مریم را دارد و شروع به اجرای آن می‌کند، اما به دلیل حضور ناگهانی پلیس نمی‌تواند ادامه دهد. این ماده مجازات شروع به جرم را بر اساس بند الف تعیین می‌کند.
مریم قصد برداشتن مالی از خانه علی را دارد و دستگیره در را می‌چرخاند، اما در قفل است و او نمی‌دانست. اگر این اقدام ارتباط مستقیم با جرم داشته باشد، طبق تبصره در حکم شروع به جرم است.

سؤالات پرتکرار

مجازات شروع به جرم در این ماده چگونه تعیین می‌شود؟

به مجازات قانونی جرم اصلی بستگی دارد و طبق سه بند الف، ب و پ متفاوت است: در موارد بند الف حبس تعزیری درجه چهار، در موارد بند ب حبس تعزیری درجه پنج، و در موارد بند پ حبس تعزیری یا شلاق یا جزای نقدی درجه شش.

اگر کسی خودش از جرم منصرف شود، آیا طبق این ماده مجازات می‌شود؟

این ماده وقتی را پوشش می‌دهد که قصد به واسطه عامل خارج از اراده شخص معلق بماند. انصراف خود شخص در متن نیامده است؛ بنابراین از این متن نمی‌توان حکم آن را استخراج کرد.

اگر مرتکب نداند که جرم ممکن نیست و به همین دلیل نتواند جرم را کامل کند، چه می‌شود؟

طبق تبصره، هرگاه رفتار ارتباط مستقیم با ارتکاب جرم داشته باشد و علت غیرممکن بودن از جهات مادی باشد که مرتکب از آن بی‌اطلاع بوده، اقدام انجام‌شده در حکم شروع به جرم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←