ماده ۲۴۶ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

قذف باید روشن و بدون ابهام بوده، نسبت دهنده به معنای لفظ آگاه و قصد انتساب داشته باشد گرچه مقذوف یا مخاطب در حین قذف از مفاد آن آگاه نباشد.

تبصره

قذف علاوه بر لفظ با نوشتن، هرچند به شیوه الکترونیکی نیز محقق می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده شرط‌های تحقق «قذف» را توضیح می‌دهد. قذف یعنی نسبت دادن یک عمل به کسی؛ طبق این ماده، چنین نسبتی فقط وقتی قذف حساب می‌شود که اولاً لفظ (یا نوشته) روشن و بدون ابهام باشد، ثانیاً کسی که نسبت را می‌دهد معنای آن لفظ را بداند، و ثالثاً قصد داشته باشد این نسبت را به آن شخص بدهد.

نکته مهم این ماده این است که برای تحقق قذف لازم نیست شخصی که به او نسبت داده شده یا کسی که مخاطب این سخن بوده، در همان لحظه از محتوای آن آگاه شود؛ یعنی آگاهی آن‌ها شرط نیست و اگر بقیه شرط‌ها جمع باشد، قذف واقع شده است.

تبصره ماده می‌گوید قذف تنها با گفتن (لفظ) محقق نمی‌شود، بلکه با نوشتن هم واقع می‌شود؛ حتی اگر نوشتن به شیوه الکترونیکی باشد، مثل پیام یا نوشته در فضای مجازی.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در یک پیام الکترونیکی برای دوستش بنویسد که مریم مرتکب عمل خلاف عفت شده است. علی معنای این حرف را می‌داند و قصد دارد آن را به مریم نسبت بدهد؛ حتی اگر مریم یا آن دوست پیام را نخوانده باشد، طبق این ماده قذف محقق شده است، چون هم نوشتن (به شیوه الکترونیکی) و هم سوءنیت و قصد انتساب وجود دارد.
فرض کنید شخصی جمله‌ای مبهم بنویسد که معلوم نباشد به کدام شخص یا چه نسبتی اشاره دارد؛ در این حالت ماده می‌گوید قذف باید روشن و بدون ابهام باشد، بنابراین این جمله در چارچوب این ماده قذف نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی حرفی را فقط بنویسد و نه بگوید، بازهم قذف محسوب می‌شود؟

بله؛ تبصره این ماده می‌گوید قذف علاوه بر لفظ، با نوشتن هم محقق می‌شود، حتی اگر نوشتن به شیوه الکترونیکی باشد.

اگر شخصی که به او تهمت زده شده، حرف را نشنیده یا از آن آگاه نباشد، بازهم قذف واقع شده است؟

بله؛ طبق همین ماده، برای تحقق قذف لازم نیست مقذوف (کسی که به او نسبت داده شده) یا مخاطب در حین قذف از مفاد آن آگاه باشد.

اگر گوینده معنای لفظی را که می‌گوید نداند، چه می‌شود؟

این ماده یکی از شرط‌های قذف را آگاه بودن نسبت‌دهنده به معنای لفظ و داشتن قصد انتساب دانسته است؛ بنابراین اگر این شرط نباشد، طبق این متن قذف محقق نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←