ماده ۵۳۰ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه برخورد بین دو یا چند نفر یا وسیله نقلیه بر اثر عوامل قهری مانند سیل و طوفان به وجود آید، ضمان منتفی است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر برخوردی بین دو یا چند نفر یا بین وسایل نقلیه رخ دهد و علت آن یک عامل قهری باشد — یعنی اتفاقی طبیعی و خارج از اراده و کنترل انسان، مثل سیل یا طوفان — دیگر کسی در برابر خسارت یا دیهٔ ناشی از آن برخورد مسئول شناخته نمی‌شود. به زبان ساده، وقتی حادثه به‌خاطر چنین نیرویی رخ داده باشد، ضمان (مسئولیت جبران خسارت) منتفی است.

نکتهٔ مهم این است که این حکم فقط وقتی جاری است که برخورد بر اثر عوامل قهری به وجود آمده باشد؛ یعنی همان عاملی که در متن نام برده شده، علت برخورد باشد. متن ماده فراتر از این توضیح نمی‌دهد و شرایط دیگر را تعیین نکرده است.

مصادیق واقعی

سیل شدیدی جریان دارد و آب، خودروی علی را با خود می‌برد و به خودروی مریم برخورد می‌کند. بر اساس این ماده، این برخورد بر اثر عامل قهری (سیل) بوده و ضمان منتفی است.
طوفان شدیدی دو عابر را به هم می‌کوبد و به یکی از آن‌ها آسیب می‌رسد. اگر برخورد بر اثر همین طوفان باشد، طبق این ماده ضمانی برای جبران خسارت وجود ندارد.

سؤالات پرتکرار

اگر سیل ماشین مرا به ماشین دیگری بکوبد، باید خسارت او را بدهم؟

طبق این ماده، وقتی برخورد بین وسایل نقلیه بر اثر عوامل قهری مانند سیل به وجود آمده باشد، ضمان منتفی است؛ یعنی مسئولیت جبران خسارت از این جهت مطرح نمی‌شود.

منظور از «عوامل قهری» چیست؟

در همین متن فقط دو نمونه یعنی سیل و طوفان نام برده شده و توضیح بیشتری داده نشده است؛ به‌طور کلی به اتفاقی طبیعی و بیرون از ارادهٔ انسان اشاره دارد که نمونه‌های ذکرشده در متن سیل و طوفان است.

این ماده دربارهٔ برخورد بین افراد هم صحبت کرده یا فقط وسایل نقلیه؟

متن ماده هم برخورد بین دو یا چند نفر و هم برخورد بین وسایل نقلیه را در بر می‌گیرد، به شرط آنکه برخورد بر اثر عوامل قهری مانند سیل و طوفان به وجود آمده باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←