ماده ۴۳۴ فصل اول قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه کسی فردی را که مرتکب جنایت عمدی شده است فراری دهد به تحویل وی الزام می‌شود. اگر در موارد قتل و جنایت بر عضو که منجر به قطع یا نقص عضو یا از بین رفتن یکی از منافع آن شده است، بازداشت فراری دهنده موثر در حضور مرتکب یا الزام فراری دهنده به احضار مرتکب باشد، دادگاه باید با درخواست صاحب حق قصاص تا زمان دستگیری مرتکب، فراری دهنده را بازداشت کند. اگر مرتکب پیش از دستگیری بمیرد یا دستگیری وی متعذر شود یا صاحب حق قصاص رضایت دهد، فراری دهنده آزاد می‌شود و صاحب حق قصاص در همه موارد قصاص نفس و عضو، می‌تواند در صورت فوت مرتکب یا تعذر دستگیری او، دیه را از اموال وی یا فراری دهنده بگیرد. فراری دهنده می‌تواند پس از پرداخت دیه برای دریافت آن به مرتکب رجوع کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که فردی را که مرتکب «جنایت عمدی» شده است فراری می‌دهد. حکم اصلی این است که فراری‌دهنده باید آن شخص را تحویل دهد.

در موارد قتل و جنایت بر عضو که به قطع عضو، نقص عضو یا از بین رفتن یکی از منافع آن (مثل بینایی یا شنوایی) انجامیده، اگر بازداشت فراری‌دهنده باعث شود مرتکب حاضر شود یا فراری‌دهنده ملزم شود او را احضار کند، دادگاه باید با درخواست صاحب حق قصاص، تا زمانی که مرتکب دستگیر شود فراری‌دهنده را بازداشت کند. اگر مرتکب پیش از دستگیری بمیرد، یا دستگیری او ممکن نباشد، یا صاحب حق قصاص رضایت بدهد، فراری‌دهنده آزاد می‌شود.

در همهٔ موارد قصاص نفس (جان) و عضو، اگر مرتکب فوت کند یا دستگیری او ممکن نباشد، صاحب حق قصاص می‌تواند دیه را از اموال مرتکب یا از فراری‌دهنده بگیرد. فراری‌دهنده هم می‌تواند پس از پرداخت دیه، برای دریافت آن به مرتکب مراجعه کند.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی مرتکب جنایت عمدی شده و مریم او را فراری می‌دهد. صاحب حق قصاص از دادگاه درخواست می‌کند و دادگاه، در شرایطی که این ماده گفته، مریم را تا دستگیری علی بازداشت می‌کند.
فرض کنید مرتکب پیش از دستگیری فوت می‌کند؛ در این حالت فراری‌دهنده آزاد می‌شود و صاحب حق قصاص می‌تواند دیه را از اموال مرتکب یا از فراری‌دهنده بگیرد. فراری‌دهنده نیز پس از پرداخت دیه می‌تواند برای دریافت آن به مرتکب مراجعه کند.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی که مرتکب جنایت عمدی شده را فراری بدهم، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس این ماده، به تحویل دادن آن فرد ملزم می‌شوید. همچنین در موارد قتل و جنایت بر عضو که به قطع یا نقص عضو یا از بین رفتن یکی از منافع آن منجر شده، در شرایطی که این ماده گفته، دادگاه با درخواست صاحب حق قصاص می‌تواند تا زمان دستگیری مرتکب، شما را بازداشت کند.

اگر مرتکب دستگیر نشود، تکلیف دیه چیست؟

این ماده می‌گوید صاحب حق قصاص در همه موارد قصاص نفس و عضو، اگر مرتکب فوت کند یا دستگیری او ممکن نباشد، می‌تواند دیه را از اموال مرتکب یا از فراری‌دهنده بگیرد.

آیا فراری‌دهنده می‌تواند پولی را که بابت دیه داده برگرداند؟

بله، بر اساس همین ماده فراری‌دهنده می‌تواند پس از پرداخت دیه، برای دریافت آن به مرتکب رجوع کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←