ماده ۲۱۷ بخش اول قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در جرائم موجب حد، مرتکب در صورتی مسئول است که علاوه بر داشتن علم، قصد و شرایط مسئولیت کیفری به حرمت شرعی رفتار ارتکابی نیز آگاه باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره جرائمی است که در شرع برای آنها حد تعیین شده (مانند برخی گناهان که مجازاتشان در شرع مشخص است). بر اساس این متن، در چنین جرائمی فرد تنها وقتی مسئول شناخته می‌شود که چند شرط را با هم داشته باشد: علم، قصد، شرایط مسئولیت کیفری، و مهم‌تر از همه این‌که بداند آن رفتار از نظر شرعی حرام است.

به زبان ساده: اگر کسی اصلاً نداند که کاری که انجام داده در شرع حرام است، طبق این متن مسئول نیست؛ حتی اگر آن کار را عمداً انجام داده باشد. یعنی ناآگاهی از حرمت شرعی رفتار، در این ماده به عنوان یک شرط کنار گذاشته شده است.

این ماده در بخش «مواد عمومی» کتاب حدود آمده و ظاهراً یک قاعده کلی برای همه جرائم حدی است، نه یک جرم خاص.

مصادیق واقعی

فرض کنید شخصی به نام علی کاری انجام می‌دهد که در شرع حرام است، اما او واقعاً نمی‌داند که آن کار حرام است. طبق این متن، علی در این جرم حدی مسئول نیست، چون از حرمت شرعی رفتارش آگاه نبوده است.
فرض کنید مریم عملی انجام می‌دهد که هم عمدی است و هم می‌داند حرام است. در این حالت شرط آگاهی از حرمت را دارد و در صورت وجود دیگر شرایط، طبق این ماده مسئول است.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی نداند کاری که کرده در شرع حرام است، آیا باز هم مجازات می‌شود؟

طبق این متن، خیر؛ در جرائم موجب حد، مسئولیت فقط وقتی هست که فرد علاوه بر علم، قصد و شرایط مسئولیت کیفری، از حرمت شرعی رفتارش هم آگاه باشد.

این ماده فقط برای یک جرم خاص است یا همه جرائم حدی؟

این ماده در بخش «مواد عمومی» کتاب حدود آمده و ظاهراً یک قاعده کلی برای جرائم موجب حد است؛ اما متن فقط همین حکم کلی را بیان می‌کند و فهرستی از جرائم خاص نمی‌دهد.

منظور از «شرایط مسئولیت کیفری» در این ماده چیست؟

متن این ماده فقط از «شرایط مسئولیت کیفری» نام برده و آنها را توضیح نداده و به ماده دیگری هم ارجاع نداده است؛ بنابراین محتوای دقیق آن از خود همین متن قابل استخراج نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←