ماده ۴۲۳ فصل اول قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در هر حق قصاصی اگر بعضی از صاحبان آن، خواهان دیه باشند یا از قصاص مرتکب گذشت کرده باشند، کسی که خواهان قصاص است باید نخست سهم دیه دیگران را در صورت گذشت آنان به مرتکب و در صورت درخواست دیه به خود آنان بپردازد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یک جنایت، چند صاحب «حق قصاص» دارد (یعنی چند نفر می‌توانند قصاص را بخواهند) و میان آن‌ها اختلاف می‌شود: بعضی از آن‌ها به‌جای قصاص، دیه می‌خواهند یا از قصاص مرتکب گذشت کرده‌اند.

در این حالت، آن‌کسی که همچنان خواهان قصاص است نمی‌تواند بدون تسویه‌حساب با بقیه پیش برود؛ بر اساس این ماده باید «نخست» سهم دیه آن افراد دیگر را بپردازد. اگر آن‌ها از قصاص گذشت کرده باشند، این سهم دیه به مرتکب پرداخت می‌شود و اگر آن‌ها دیه درخواست کرده باشند، به خود آن‌ها پرداخت می‌شود.

متن دربارهٔ اینکه این سهم دیه چگونه محاسبه می‌شود یا مبلغ آن چقدر است چیزی نمی‌گوید و در این مورد ساکت است.

مصادیق واقعی

فرض کنید سه نفر صاحب حق قصاص هستند. یکی از آن‌ها (علی) از قصاص مرتکب گذشت می‌کند و یکی دیگر (مریم) به‌جای قصاص دیه می‌خواهد. نفر سوم که خواهان قصاص است، طبق این ماده باید ابتدا سهم دیه علی را به مرتکب و سهم دیه مریم را به خود مریم بپردازد.
فرض کنید دو نفر صاحب حق قصاص هستند. یکی از آن‌ها (حسن) از قصاص گذشت می‌کند. نفر دیگر که خواهان قصاص است، طبق این ماده باید نخست سهم دیه حسن را به مرتکب بپردازد.

سؤالات پرتکرار

اگر یکی از صاحبان حق قصاص گذشت کند و دیگری بخواهد قصاص کند، طبق این ماده چه باید بکند؟

کسی که خواهان قصاص است باید نخست سهم دیه فردی که گذشت کرده را به مرتکب بپردازد.

اگر یکی از صاحبان حق قصاص به‌جای قصاص، دیه بخواهد، این سهم دیه به چه کسی پرداخت می‌شود؟

طبق همین متن، در صورت درخواست دیه، سهم دیه به خود آن فرد (درخواست‌کنندهٔ دیه) پرداخت می‌شود.

این ماده گفته است سهم دیه هر نفر چقدر است یا چطور حساب می‌شود؟

نه؛ متن فقط می‌گوید این سهم باید پرداخت شود و دربارهٔ مبلغ یا روش محاسبهٔ آن چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←