ماده ۶۱۴ فصل هفدهم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳

هر کس عمداً به دیگری جرح یا ضربی وارد آورد که موجب نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضوی از اعضا یا منتهی به مرض دایمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل مجنی علیه گردد در مواردی که قصاص امکان نداشته باشد چنانچه اقدام وی موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد به حبس درجه شش محکوم خواهد شد و در صورت درخواست مجنی علیه مرتکب به پرداخت دیه نیز محکوم می‌شود.

تبصره

در صورتی که جرح وارده منتهی به ضایعات فوق نشود و آلت جرح اسلحه یا چاقو و امثال آن باشد مرتکب به سه ماه تا یک سال حبس محکوم خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که عمداً به دیگری جرح (زخم) یا ضرب (ضربه) وارد می‌کند و آن آسیب به یکی از این نتیجه‌ها می‌رسد: کم‌شدن، شکستن یا از کار افتادن عضوی از اعضا، بیماری دائمی، از دست رفتن یا کم‌شدن یکی از حس‌ها یا منافع، یا از بین رفتن عقل فرد آسیب‌دیده. در این حالت، اگر قصاص امکان نداشته باشد و عمل او باعث اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه شود یا ترس از این باشد که خود او یا دیگران جسور شوند، به حبس درجه شش محکوم می‌شود. همچنین اگر فرد آسیب‌دیده درخواست کند، مرتکب به پرداخت دیه هم محکوم می‌شود.

تبصرهٔ همین ماده حالتی را می‌گوید که جرح واردشده به آن نتیجه‌های سنگین منتهی نشود، ولی ابزار زخم‌زدن اسلحه یا چاقو و مانند این‌ها باشد؛ در این صورت مرتکب به سه ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود.

نکته: متن، خودِ درجه‌بندی حبس یا معنای دقیق عبارت‌هایی مثل «منافع» را توضیح نمی‌دهد و این بخش‌ها در همین متن مبهم است.

مصادیق واقعی

علی عمداً با ضربه‌ای به سر مریم آسیب می‌زند و در نتیجه مریم بینایی یک چشمش را از دست می‌دهد. اگر قصاص ممکن نباشد و عمل علی باعث اخلال در نظم و امنیت جامعه یا ترس از جسور شدن او یا دیگران شود، بر اساس این ماده به حبس درجه شش محکوم می‌شود و در صورت درخواست مریم، دیه هم می‌پردازد.
حسن در درگیری با حسین، با چاقو او را زخمی می‌کند، ولی این زخم به بیماری دائمی، از کار افتادن عضو، نقص حس یا زوال عقل منتهی نمی‌شود. در این حالت طبق تبصرهٔ این ماده، حسن به سه ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی عمداً به دیگری ضربه بزند، همیشه به حبس محکوم می‌شود؟

بر اساس این متن، در حالت آسیب‌های سنگین‌تر که در ماده گفته شده، تنها وقتی حبس درجه شش اعمال می‌شود که قصاص امکان نداشته باشد و عمل مرتکب موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا ترس از جسور شدن خود او یا دیگران شود. در حالت سبک‌تر موضوع تبصره هم اگر ابزار، اسلحه یا چاقو و مانند آن باشد، حبس سه ماه تا یک سال مقرر شده است.

دیه در این ماده چه زمانی پرداخت می‌شود؟

در بخش اول این ماده آمده که در صورت درخواست مجنی علیه (همان فرد آسیب‌دیده)، مرتکب به پرداخت دیه نیز محکوم می‌شود. تبصرهٔ ماده در این باره حرفی نزده است.

اگر زخم با چاقو باشد ولی آسیب دائمی ایجاد نکند، چه مجازاتی دارد؟

طبق تبصرهٔ این ماده، اگر جرح وارده به ضایعات گفته‌شده در ماده منتهی نشود و آلت جرح اسلحه یا چاقو و امثال آن باشد، مرتکب به سه ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←