ماده ۲۵ فصل دوم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

محکومیت قطعی کیفری در جرائم عمدی، پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، در مدت زمان مقرر در این ماده محکوم را از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می‌کند: الف- هفت سال در محکومیت به مجازاتهای سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی ب- سه سال در محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنی علیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجه چهار پ- دو سال در محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده نصف دیه مجنی علیه یا کمتر از آن باشد و حبس درجه پنج

تبصره ۱

در غیر موارد فوق، مراتب محکومیت در پیشینه کیفری محکوم درج می‌شود لکن در گواهی‌های صادره از مراجع ذیربط منعکس نمی‌گردد مگر به درخواست مراجع قضائی برای تعیین یا بازنگری در مجازات

تبصره ۲

در مورد جرائم قابل گذشت در صورتی که پس از صدور حکم قطعی با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، اجرای مجازات موقوف شود اثر تبعی آن نیز رفع می‌شود.

تبصره ۳

در عفو و آزادی مشروط، اثر تبعی محکومیت پس از گذشت مدتهای فوق از زمان عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع می‌شود. محکوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم می‌گردد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی در یک جرم عمدی به‌طور قطعی محکوم شود، پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، برای مدتی که در همین ماده آمده از حقوق اجتماعی محروم می‌شود. این محرومیت یک مجازات تبعی است، یعنی همراه با محکومیت اصلی ایجاد می‌شود. مدت آن بستگی به نوع مجازات دارد: هفت سال برای مجازات سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی؛ سه سال برای قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنی‌علیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجه چهار؛ و دو سال برای شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده نصف دیه مجنی‌علیه یا کمتر از آن باشد و حبس درجه پنج.

تبصره ۱ می‌گوید در غیر این موارد، محکومیت در پیشینه کیفری ثبت می‌شود اما در گواهی‌های مراجع ذی‌ربط منعکس نمی‌شود، مگر اینکه مراجع قضائی برای تعیین یا بازنگری در مجازات درخواست کنند. تبصره ۲ درباره جرائم قابل گذشت است: اگر پس از حکم قطعی، شاکی یا مدعی خصوصی گذشت کند و اجرای مجازات متوقف شود، اثر تبعی آن هم رفع می‌شود. تبصره ۳ می‌گوید در عفو و آزادی مشروط، اثر تبعی محکومیت پس از گذشت همان مدت‌های بالا از زمان عفو یا پایان آزادی مشروط رفع می‌شود؛ و محکوم در مدت آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم از حقوق اجتماعی محروم است.

مصادیق واقعی

علی به حبس ابد محکوم شده و حکم قطعی است. بر اساس بند الف، از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی، هفت سال از حقوق اجتماعی محروم می‌شود.
مریم به حبس درجه پنج محکوم شده است. بر اساس بند پ، دو سال از حقوق اجتماعی محروم می‌شود. اگر جرم قابل گذشت باشد و شاکی پس از حکم قطعی گذشت کند و اجرای مجازات متوقف شود، طبق تبصره ۲ اثر تبعی آن نیز رفع می‌شود.

سؤالات پرتکرار

آیا هر محکومیت کیفری باعث محرومیت از حقوق اجتماعی می‌شود؟

این ماده درباره جرائم عمدی و موارد مشخص‌شده در بندهای الف، ب و پ حرف می‌زند. در غیر این موارد، طبق تبصره ۱ محکومیت در پیشینه کیفری درج می‌شود اما در گواهی‌های مراجع ذی‌ربط منعکس نمی‌شود، مگر به درخواست مراجع قضائی برای تعیین یا بازنگری در مجازات.

مدت محرومیت از حقوق اجتماعی چقدر است؟

طبق همین ماده، هفت سال در محکومیت به مجازات‌های سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی؛ سه سال در قطع عضو، قصاص عضو با شرایط گفته‌شده درباره دیه، نفی بلد و حبس تا درجه چهار؛ و دو سال در شلاق حدی، قصاص عضو با شرایط گفته‌شده درباره دیه و حبس درجه پنج.

اگر شاکی در جرم قابل گذشت بعد از حکم قطعی گذشت کند، چه اتفاقی می‌افتد؟

تبصره ۲ می‌گوید در جرائم قابل گذشت، اگر پس از صدور حکم قطعی با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی اجرای مجازات موقوف شود، اثر تبعی آن نیز رفع می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←
ماده ۲۵ فصل دوم قانون مجازات اسلامی — لویادسک