ماده ۷۶۲ مبحث دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

[ماده ۳۴ قانون جرایم رایانه‌ای]- (منسوخ ۱۳۹۳/۷/۸)- هرگاه حفظ داده های رایانه ای ذخیره شده برای تحقیق یا دادرسی لازم باشد، مقام قضایی می‌تواند دستور حفاظت از آنها را برای اشخاصی که به نحوی تحت تصرف یا کنترل دارند صادر کند. در شرایط فوری، نظیر خطر آسیب دیدن یا تغییر یا از بین رفتن دادهها، ضابطان قضایی می‌توانند راساً دستور حفاظت را صادر کنند و مراتب را حداکثر تا ۲۴ ساعت به اطلاع مقام قضایی برسانند. چنانچه هر یک از کارکنان دولت یا ضابطان قضایی یا سایر اشخاص از اجرای این دستور خودداری یا داده های حفاظت شده را افشاء کنند یا اشخاصی که داده های مزبور به آنها مربوط میشود را از مفاد دستور صادره آگاه کنند، ضابطان قضایی و کارکنان دولت به مجازات امتناع از دستور مقام قضایی و سایر اشخاص به حبس از نود و یک روز تا شش ماه یا جزای نقدی از پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا ده میلیون (۱۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهند شد.

تبصره ۱

حفظ داده ها به منزله ارائه یا افشاء آنها نبوده و مستلزم رعایت مقررات مربوط است.

تبصره ۲

مدت زمان حفاظت از داده ها حداکثر سه ماه است و در صورت لزوم با دستور مقام قضایی قابل تمدید است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این متن دربارهٔ «حفاظت از داده‌های رایانه‌ای ذخیره‌شده» است. بر اساس آن، اگر نگه‌داشتن این داده‌ها برای تحقیق یا رسیدگی لازم باشد، مقام قضایی می‌تواند به کسانی که داده‌ها را در تصرف یا کنترل خود دارند دستور بدهد که از آن‌ها حفاظت کنند. در شرایط فوری — مثل خطر آسیب دیدن، تغییر یا از بین رفتن داده‌ها — ضابطان قضایی خودشان می‌توانند چنین دستوری بدهند، اما باید حداکثر تا ۲۴ ساعت موضوع را به مقام قضایی اطلاع دهند.

اگر کارکنان دولت، ضابطان قضایی یا افراد دیگر از اجرای این دستور سرپیچی کنند، یا داده‌های حفاظت‌شده را افشا کنند، یا کسانی را که داده‌ها به آن‌ها مربوط است از مفاد دستور باخبر کنند، مجازات می‌شوند: کارکنان دولت و ضابطان به «مجازات امتناع از دستور مقام قضایی» (که مقدار آن در همین متن ذکر نشده) و سایر اشخاص به حبس از ۹۱ روز تا ۶ ماه یا جزای نقدی از پنج میلیون تا ده میلیون ریال یا هر دو مجازات.

دو تبصره هم دارد: تبصره ۱ می‌گوید حفاظت از داده‌ها به معنای ارائه دادن یا افشای آن‌ها نیست و باید مقررات مربوط رعایت شود. تبصره ۲ می‌گوید مدت این حفاظت حداکثر سه ماه است و در صورت لزوم با دستور مقام قضایی قابل تمدید است. در عنوان همین متن عبارت «(منسوخ ۱۳۹۳/۷/۸)» درج شده است؛ من دربارهٔ اعتبار یا آثار آن اظهارنظر نمی‌کنم.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی مدیر یک سرویس اینترنتی است و داده‌های کاربران را در کنترل دارد. مقام قضایی به او دستور می‌دهد که این داده‌ها را برای رسیدگی به یک پرونده حفظ کند. اگر علی از اجرای این دستور خودداری کند، طبق همین متن ممکن است به حبس از ۹۱ روز تا ۶ ماه یا جزای نقدی پنج تا ده میلیون ریال یا هر دو محکوم شود.
فرض کنید مریم ضابط قضایی است و می‌بیند داده‌های یک پرونده در خطر از بین رفتن است. در این شرایط فوری می‌تواند خودش دستور حفاظت بدهد، ولی باید حداکثر تا ۲۴ ساعت به مقام قضایی اطلاع دهد.

سؤالات پرتکرار

حفاظت از داده‌ها یعنی همان ارائه دادن یا افشای آن‌ها؟

نه. در تبصره ۱ همین متن آمده که حفظ داده‌ها به منزلهٔ ارائه یا افشای آن‌ها نیست و مستلزم رعایت مقررات مربوط است.

این حفاظت چقدر طول می‌کشد؟

بر اساس تبصره ۲، مدت حفاظت از داده‌ها حداکثر سه ماه است و در صورت لزوم با دستور مقام قضایی تمدید می‌شود.

اگر کسی که داده‌ها به او مربوط است را از دستور قضایی باخبر کنیم چه می‌شود؟

طبق همین متن، اگر کارکنان دولت یا ضابطان قضایی این کار را بکنند به مجازات امتناع از دستور مقام قضایی و سایر اشخاص به حبس از ۹۱ روز تا ۶ ماه یا جزای نقدی از پنج تا ده میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم می‌شوند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←