ماده ۵۴۹ فصل هفتم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر کس که مامور حفظ یا مراقبت یا ملازمت زندانی یا توقیف شده‌ای باشد و مساعدت در فرار نماید یا راه فرار او را تسهیل کند یا برای ‌فرار وی تبانی و مواضعه نماید به ترتیب ذیل مجازات خواهد شد: ‌الف - اگر توقیف شده متهم به جرمی‌باشد که مجازات آن اعدام یا رجم یا صلب است و یا زندانی به یکی از این مجازاتها محکوم شده ‌باشد به ‌سه تا ده سال حبس و اگر محکومیت محکوم‌علیه حبس از ده سال به بالا باشد و یا توقیف شده متهم به جرمی‌باشد که مجازات آن حبس از ده سال به‌ بالاست به یک تا پنج سال حبس و چنانچه محکومیت زندانی و یا اتهام توقیف شده غیر از موارد فوق‌الذکر باشد به شش ماه تا سه سال حبس محکوم‌خواهد شد. ب - اگر زندانی محکوم به قصاص یا توقیف شده متهم به قتل مستوجب قصاص باشد عامل فرار موظف به تحویل دادن وی می‌باشد و در صورت‌ عدم تحویل زندانی می‌شود و تا تحویل وی در زندان باقی می‌ماند و چنانچه متهم غیاباً محاکمه و برائت حاصل کند و یا قتل شبه عمد یا خطئی ‌تشخیص داده شود عامل فرار به مجازات تعیین شده در ذیل بند (‌الف) محکوم خواهد شد و اگر فراری فوت کند و یا تحویل وی ممتنع شود چنانچه‌ حکوم به قصاص باشد فراری دهنده به پرداخت دیه به اولیای دم مقتول محکوم خواهد شد. ج - اگر متهم یا محکومی که فرار کرده محکوم به امر مالی یا دیه باشد عامل فرار علاوه بر مجازات تعیین شده در ذیل بند الف ضامن پرداخت دیه‌و مال محکوم به نیز خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مأموری است که وظیفهٔ نگهداری، مراقبت یا همراهی زندانی یا توقیف‌شده‌ای را دارد و به فرار او کمک می‌کند، راه فرار را آسان می‌کند یا برای فرار با او توافق و همدستی می‌کند. مجازات این مأمور بر اساس وضعیت زندانی یا توقیف‌شده تعیین می‌شود.

در بند الف، اگر توقیف‌شده متهم به جرمی باشد که مجازات آن اعدام، رجم یا صلب است یا زندانی به یکی از این مجازات‌ها محکوم شده باشد، مجازات مأمور سه تا ده سال حبس است. اگر محکومیت زندانی حبس ده سال به بالا باشد یا توقیف‌شده متهم به جرمی باشد که مجازات آن حبس ده سال به بالاست، مجازات یک تا پنج سال حبس است. در غیر این موارد، مجازات شش ماه تا سه سال حبس است.

در بند ب، اگر زندانی محکوم به قصاص باشد یا توقیف‌شده متهم به قتل مستوجب قصاص باشد، مأمور موظف است او را تحویل دهد؛ اگر تحویل ندهد، زندانی می‌شود و تا تحویل وی در زندان می‌ماند. اگر متهم غیابی محاکمه و برائت حاصل کند یا قتل شبه عمد یا خطئی تشخیص داده شود، مأمور به مجازات بند الف محکوم می‌شود. اگر فراری فوت کند یا تحویل وی ممتنع شود و حکم قصاص باشد، فراری‌دهنده به پرداخت دیه به اولیای دم مقتول محکوم می‌شود. در بند ج، اگر فراری محکوم به امر مالی یا دیه باشد، مأمور علاوه بر مجازات بند الف، ضامن پرداخت دیه و مال محکوم‌به نیز خواهد بود.

مصادیق واقعی

علی مأمور نگهبانی زندانی است که حکم اعدام دارد. اگر علی به فرار او کمک کند، طبق بند الف به سه تا ده سال حبس محکوم می‌شود.
مریم مأمور مراقبت از توقیف‌شده‌ای است که متهم به قتل مستوجب قصاص است. اگر مریم راه فرار او را آسان کند، طبق بند ب باید او را تحویل دهد و در صورت تحویل ندادن، تا تحویل وی در زندان می‌ماند.

سؤالات پرتکرار

اگر مأمور زندان به فرار زندانی محکوم به اعدام کمک کند، چه مجازاتی دارد؟

طبق بند الف، به سه تا ده سال حبس محکوم می‌شود.

اگر زندانی محکوم به قصاص باشد و مأمور به فرار او کمک کند، مأمور چه وظیفه‌ای دارد؟

طبق بند ب، مأمور موظف است او را تحویل دهد؛ اگر تحویل ندهد، زندانی می‌شود و تا تحویل وی در زندان می‌ماند.

اگر فراری محکوم به پرداخت دیه یا مال باشد، مأمور کمک‌کننده به فرار چه مسئولیتی دارد؟

طبق بند ج، علاوه بر مجازات بند الف، ضامن پرداخت دیه و مال محکوم‌به نیز خواهد بود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←