ماده ۱۴۰ فصل اول قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مسئولیت کیفری در حدود، قصاص و تعزیرات تنها زمانی محقق است که فرد حین ارتکاب جرم، عاقل، بالغ و مختار باشد به جز در مورد اکراه بر قتل که حکم آن در کتاب سوم«قصاص» آمده است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید برای اینکه کسی در جرائم حدود، قصاص و تعزیرات مسئول شناخته شود، باید هنگام انجام جرم سه ویژگی داشته باشد: عاقل باشد، بالغ باشد و مختار باشد (یعنی از خود اختیار داشته باشد و مجبور نباشد).

متن یک استثنا هم ذکر کرده است: در مورد «اکراه بر قتل» (مجبور کردن کسی به قتل) می‌گوید حکم آن در کتاب سوم «قصاص» آمده است. این ماده دربارهٔ محتوای آن حکم توضیحی نمی‌دهد و فقط ارجاع می‌دهد.

در متن ارائه‌شده برای این ماده تبصره‌ای ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

علی در زمان انجام کاری که در محدوده حدود، قصاص یا تعزیرات است، هنوز بالغ نبوده است. بر اساس این ماده، مسئولیت کیفری او در این موارد محقق نمی‌شود.
مریم در زمان انجام جرم تحت فشار بوده و اختیار خود را نداشته است. طبق این ماده، چون مختار نبوده، مسئولیت کیفری در حدود، قصاص و تعزیرات محقق نمی‌شود؛ ولی اگر اکراه بر قتل باشد، حکم آن طبق ارجاع این ماده در کتاب سوم «قصاص» بررسی می‌شود.

سؤالات پرتکرار

برای مسئولیت کیفری در حدود، قصاص و تعزیرات چه شرایطی لازم است؟

طبق این ماده، فرد باید حین ارتکاب جرم عاقل، بالغ و مختار باشد.

اگر فرد هنگام جرم عاقل، بالغ یا مختار نباشد چه می‌شود؟

در این متن، اگر یکی از شرایط عاقل، بالغ یا مختار نباشد، مسئولیت کیفری در حدود، قصاص و تعزیرات محقق نمی‌شود.

حکم اکراه بر قتل در این ماده چیست؟

این ماده فقط می‌گوید حکم اکراه بر قتل در کتاب سوم «قصاص» آمده است؛ خودش حکم آن را بیان نکرده و محتوای آن را توضیح نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←