ماده ۴۴۴ فصل سوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

قصاص کردن مرتکب در جنایت بر عضو، بدون بیهوش کردن وی یا بی حس کردن عضو او، حق مجنیٌ علیه است مگر اینکه جنایت درحال بیهوشی یا بی حسی عضو مجنیٌ علیه اتفاق افتاده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «قصاص عضو» است؛ یعنی وقتی به عضوی از بدن کسی جنایت (آسیب) وارد شده و قرار است قصاص روی مرتکب اجرا شود. طبق این متن، حق اینکه قصاص عضو انجام شود، از آنِ مجنیٌ علیه (همان کسی که جنایت بر او واقع شده) است و این قصاص بدون بیهوش کردن مرتکب یا بی‌حس کردن عضو او انجام می‌شود.

اما یک استثنا هم دارد: اگر خودِ جنایت در حالی اتفاق افتاده باشد که مجنیٌ علیه بیهوش بوده یا عضو او بی‌حس بوده، این حکم (انجام قصاص بدون بیهوشی یا بی‌حسی) جاری نیست. متن ماده فقط همین استثنا را مطرح کرده و دربارهٔ اینکه در آن حالت دقیقاً چه اتفاقی می‌افتد، چیزی نگفته است.

مصادیق واقعی

علی با ضربه‌ای به دست مریم آسیب می‌زند و جنایت بر عضو او واقع می‌شود. طبق این ماده، حق قصاص عضو با مریم است و این قصاص بدون بیهوش کردن علی یا بی‌حس کردن عضو او انجام می‌شود.
اگر علی زمانی به دست مریم آسیب زده باشد که مریم بیهوش بوده (یا عضو او بی‌حس بوده)، این حالت از حکم بالا استثنا شده است؛ یعنی دیگر آن شرط «بدون بیهوشی یا بی‌حسی» برقرار نیست.

سؤالات پرتکرار

حق قصاص عضو متعلق به چه کسی است؟

طبق این ماده، حق مجنیٌ علیه است؛ یعنی همان کسی که جنایت بر او واقع شده است.

آیا برای اجرای قصاص عضو باید مرتکب را بیهوش کرد یا عضو او را بی‌حس کرد؟

بر اساس این متن، قصاص عضو بدون بیهوش کردن مرتکب یا بی‌حس کردن عضو او انجام می‌شود.

اگر جنایت در حال بیهوشی یا بی‌حسی عضو مجنیٌ علیه اتفاق افتاده باشد، چه می‌شود؟

این ماده فقط همین حالت را استثنا کرده است، اما در متن مشخص نشده که در این حالت دقیقاً چه اتفاقی می‌افتد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←