ماده ۷۰۹ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

جراحات سر و صورت و دیه آنها به ترتیب ذیل است: الف- حارصه: خراش پوست بدون آن که خون جاری شود، یک صدم دیه کامل ب- دامیه: جراحتی که اندکی وارد گوشت شود و همراه با جریان کم یا زیاد خون باشد، دو صدم دیه کامل پ- متلاحمه: جراحتی که موجب بریدگی عمیق گوشت شود لکن به پوست نازک روی استخوان نرسد، سه صدم دیه کامل ت- سمحاق: جراحتی که به پوست نازک روی استخوان برسد، چهارصدم دیه کامل ث- موضحه: جراحتی که پوست نازک روی استخوان را کنار بزند و استخوان را آشکار کند، پنج صدم دیه کامل ج- هاشمه: جنایتی که موجب شکستگی استخوان شود گرچه جراحتی را تولید نکند، ده صدم دیه کامل چ- مُنَقَّله: جنایتی که درمان آن جز با جابه جا کردن استخوان میسر نباشد، پانزده صدم دیه کامل ح- مامومه: جراحتی که به کیسه مغز برسد، یک سوم دیه کامل خ- دامغه: صدمه یا جراحتی که کیسه مغز را پاره کند، که علاوه بر دیه مامومه، موجب ارش پاره شدن کیسه مغز نیز می‌باشد.

تبصره ۱

جراحات گوش، بینی، لب، زبان و داخل دهان، در غیر مواردی که برای آن دیه معین شده است، در حکم جراحات سر و صورت است.

تبصره ۲

ملاک دیه در جراحتهای مذکور، مقدار نفوذ جراحت بوده و طول و عرض آن تاثیری در میزان دیه ندارد.

تبصره ۳

جنایت بر گونه در صورتی که داخل دهان را نمایان نسازد، موجب یک بیستم دیه کامل و اگر به نحوی باشد که داخل دهان را نمایان سازد، موجب یک پنجم دیه کامل است. در این مورد چنانچه پس از بهبودی جراحت، اثر و عیب فاحشی، در صورت باقی بماند، علاوه بر آن، یک بیستم دیه دیگر نیز باید پرداخت شود.

تبصره ۴

هرگاه جنایت موضحه صورت بعد از التیام، اثری از خود بر جای بگذارد، علاوه بر دیه موضحه، یک هشتادم دیه کامل نیز ثابت است و هرگاه جنایت در حد موضحه نبوده و بعد از التیام اثری از آن باقی بماند، علاوه بر دیه جنایت، یکصدم دیه کامل نیز ثابت است و چنانچه جنایت، شکافی در صورت ایجاد کند دیه آن هشت صدم دیه کامل است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره جراحت‌های سر و صورت است و برای هر نوع جراحت، مقداری از دیه کامل را تعیین می‌کند. مثلاً حارصه خراش پوست بدون جریان خون و یک صدم دیه کامل است، دامیه دو صدم، متلاحمه سه صدم، سمحاق چهار صدم، موضحه پنج صدم، هاشمه ده صدم و منقله پانزده صدم دیه کامل دارد.

برای مامومه که جراحت به کیسه مغز برسد، یک سوم دیه کامل تعیین شده است. دامغه که کیسه مغز را پاره کند، علاوه بر دیه مامومه، ارش پاره شدن کیسه مغز را نیز دارد؛ مقدار ارش در همین متن تعیین نشده است.

تبصره‌ها هم چند نکته اضافه می‌کنند: جراحات گوش، بینی، لب، زبان و داخل دهان در غیر مواردی که دیه معین دارند، در حکم جراحات سر و صورت‌اند. ملاک دیه مقدار نفوذ جراحت است، نه طول و عرض آن. برای جنایت بر گونه و باقی ماندن اثر یا عیب فاحش، و همچنین برای موضحه و اثر بعد از التیام آن، مقدارهایی از دیه کامل در تبصره‌ها ذکر شده است.

مصادیق واقعی

اگر علی با ناخن صورت مریم را طوری خراش بدهد که خون جاری نشود، این جراحت حارصه است و یک صدم دیه کامل دارد.
اگر ضربه‌ای به گوش یا لب کسی وارد شود و برای آن دیه معینی تعیین نشده باشد، طبق تبصره ۱ در حکم جراحات سر و صورت است.

سؤالات پرتکرار

حارصه با دامیه چه تفاوتی دارد؟

حارصه خراش پوست است بدون جریان خون و یک صدم دیه کامل دارد؛ دامیه جراحتی است که اندکی وارد گوشت می‌شود و با جریان کم یا زیاد خون همراه است و دو صدم دیه کامل دارد.

آیا طول و عرض جراحت روی مقدار دیه اثر دارد؟

طبق تبصره ۲، ملاک دیه در این جراحت‌ها مقدار نفوذ جراحت است و طول و عرض آن تاثیری در میزان دیه ندارد.

اگر جنایت به کیسه مغز برسد یا آن را پاره کند، متن چه می‌گوید؟

مامومه جراحتی است که به کیسه مغز برسد و یک سوم دیه کامل دارد. دامغه صدمه یا جراحتی است که کیسه مغز را پاره کند و علاوه بر دیه مامومه، ارش پاره شدن کیسه مغز را نیز دارد؛ مقدار ارش در همین متن تعیین نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←