ماده ۷۱۸ فصل هفتم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه زنی جنین خود را، در هر مرحله ای که باشد، به عمد، شبه عمد یا خطاء از بین ببرد، دیه جنین، حسب مورد توسط مرتکب یا عاقله او پرداخت می‌شود.

تبصره

هرگاه جنینی که بقای آن برای مادر خطر جانی دارد به منظور حفظ نفس مادر سقط شود، دیه ثابت نمی‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

بر اساس این ماده، اگر زنی جنین خود را از بین ببرد — چه در همان ابتدای بارداری و چه در مراحل بعدی — و این کار به‌صورت عمدی، شبه‌عمدی یا خطایی باشد، باید دیه جنین پرداخت شود. دیه بر اساس همان نوعی که اتفاق افتاده (عمد، شبه‌عمد یا خطا) تعیین می‌شود: در حالت عمد، خودِ مرتکب دیه را می‌دهد و در حالت‌های دیگر، عاقله او (بستگان نزدیک پدری که در قانون مسئول پرداخت دیه شناخته می‌شوند) دیه را می‌پردازند.

طبق تبصره، اگر جنین به‌گونه‌ای باشد که ادامهٔ حیاتش برای مادر خطر مرگ داشته باشد و برای نجات جان مادر سقط انجام شود، دیه‌ای ثابت نمی‌شود.

نکته: این متن واژه‌های «عاقله» و «حسب مورد» را به کار برده، اما توضیح نمی‌دهد که در هر حالت دقیقاً چه کسی مسئول است یا مقدار دیه چقدر است؛ این موارد را از همین متن نمی‌توان روشن کرد.

مصادیق واقعی

علی و مریم همسر هستند و مریم باردار است. فرض کنید مریم بدون قصد و به‌صورت خطایی باعث از بین رفتن جنینش شود؛ بر اساس این متن، دیه جنین در این حالت بر عهدهٔ عاقله اوست.
فرض کنید ادامهٔ بارداری برای مریم خطر جانی داشته باشد و پزشک یا فردی برای نجات جان مریم جنین را سقط کند؛ طبق تبصرهٔ این ماده، در این حالت دیه ثابت نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر زنی جنین خود را عمداً از بین ببرد، دیه را چه کسی می‌دهد؟

طبق متن ماده، در این حالت دیه بر عهدهٔ خودِ مرتکب است.

اگر از بین بردن جنین خطایی یا شبه‌عمدی باشد، دیه با کیست؟

متن می‌گوید دیه جنین «حسب مورد» توسط مرتکب یا عاقله او پرداخت می‌شود؛ برای حالت خطا و شبه‌عمد به عاقله او اشاره شده است.

اگر جنین برای جان مادر خطر داشته باشد و برای نجات مادر سقط شود، باز هم دیه دارد؟

نه؛ طبق تبصره، اگر بقای جنین برای مادر خطر جانی داشته باشد و سقط به منظور حفظ نفس مادر انجام شود، دیه ثابت نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←