ماده ۱۰۰ مبحث سوم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در جرائم تعزیری قابل گذشت، گذشت شاکی یا مدعی خصوصی حسب مورد موجب موقوفی تعقیب یا موقوفی اجرای مجازات است.

تبصره ۱

جرائم قابل گذشت، جرائمی میباشند که شروع و ادامه تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات، منوط به شکایت شاکی و عدم گذشت وی است.

تبصره ۲

جرائم غیر قابل گذشت، جرائمی میباشند که شکایت شاکی و گذشت وی در شروع به تعقیب و رسیدگی و ادامه آنها و اجرای مجازات تاثیری ندارد.

تبصره ۳

مقررات راجع به گذشت شاکی در مورد مجازاتهای قصاص نفس و عضو، حد قذف و حد سرقت همان است که در کتاب دوم«حدود» و سوم«قصاص» این قانون ذکر شده است. گذشت شاکی در سایر حدود تاثیری در سقوط و تخفیف مجازات ندارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ جرائم «تعزیری قابل گذشت» است. می‌گوید در این جرائم، اگر شاکی (یا مدعی خصوصی) بگذرد، نتیجه یکی از دو چیز است: یا تعقیب متوقف می‌شود («موقوفی تعقیب») یا اجرای مجازات متوقف می‌شود («موقوفی اجرای مجازات»). اینکه کدام‌یک پیش بیاید، در متن ماده با عبارت «حسب مورد» بیان شده، یعنی بستگی به وضعیت پرونده دارد؛ خودِ این متن مشخص نمی‌کند در چه شرایطی کدام‌یک اتفاق می‌افتد.

تبصره ۱ می‌گوید جرائم قابل گذشت آن‌هایی هستند که شروع و ادامهٔ تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات، وابسته به شکایت شاکی و گذشت نکردن اوست. تبصره ۲ نقطهٔ مقابل را می‌گوید: جرائم غیرقابل گذشت آن‌هایی هستند که شکایت یا گذشت شاکی هیچ تأثیری در شروع، ادامه و اجرای مجازات ندارد.

تبصره ۳ چند مورد را جدا می‌کند: در قصاص نفس و قصاص عضو، حد قذف و حد سرقت، مقررات مربوط به گذشت شاکی همان است که در کتاب دوم («حدود») و کتاب سوم («قصاص») همین قانون آمده؛ این متن محتوای آن مقررات را بیان نمی‌کند و فقط ارجاع می‌دهد. در سایر حدود، گذشت شاکی نه باعث سقوط مجازات می‌شود و نه باعث تخفیف آن.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی از مریم به خاطر یک جرم تعزیری قابل گذشت شکایت کرده است. اگر علی از شکایت خود بگذرد، بر اساس این ماده تعقیب یا اجرای مجازات (حسب مورد) متوقف می‌شود.
فرض کنید مریم از علی به خاطر یک جرم غیرقابل گذشت شکایت کرده است. بر اساس تبصره ۲، گذشت یا شکایت مریم هیچ تأثیری در شروع، ادامهٔ رسیدگی و اجرای مجازات ندارد.

سؤالات پرتکرار

اگر شاکی گذشت کند، آیا همیشه پرونده فوراً بسته می‌شود؟

نه لزوماً؛ متن ماده می‌گوید در جرائم تعزیری قابل گذشت، گذشت شاکی یا مدعی خصوصی «حسب مورد» موجب موقوفی تعقیب یا موقوفی اجرای مجازات است. اینکه کدام‌یک در چه وضعیتی رخ می‌دهد در همین متن مشخص نشده است.

آیا گذشت شاکی در همهٔ جرائم اثر دارد؟

نه. بر اساس تبصره ۲، در جرائم غیرقابل گذشت، شکایت شاکی و گذشت او در شروع تعقیب و رسیدگی و ادامهٔ آن‌ها و اجرای مجازات تأثیری ندارد.

در حد سرقت یا حد قذف، گذشت شاکی چه اثری دارد؟

تبصره ۳ می‌گوید مقررات مربوط به گذشت شاکی در قصاص نفس و عضو، حد قذف و حد سرقت همان است که در کتاب دوم «حدود» و کتاب سوم «قصاص» این قانون ذکر شده است. محتوای آن مقررات در این متن نیامده و فقط به آن ارجاع داده شده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←