ماده ۴۹۱ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در مواردی که بین مرتکب جنایت عمدی و اولیای دم یا مجنیٌ علیه بر گرفتن دیه توافق شود لکن مهلت پرداخت آن مشخص نگردد، دیه باید ظرف یکسال از حین تراضی پرداخت گردد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به زمانی مربوط است که در یک جنایت عمدی (جرمی که شخصی به‌طور عمد به دیگری آسیب جسمی زده است)، بین مرتکب از یک طرف و اولیای دم (بستگان مقتول که حق پیگیری دارند) یا خود شخص آسیب‌دیده از طرف دیگر، توافق می‌شود که به جای قصاص، دیه گرفته شود.

حکم این ماده فقط برای حالتی است که در این توافق، مهلت پرداخت دیه تعیین نشده باشد. در چنین حالتی قانون می‌گوید دیه باید ظرف یک سال از زمان توافق پرداخت شود.

توجه کن که این ماده دربارهٔ مقدار دیه یا نحوهٔ توافق چیزی نمی‌گوید و فقط مهلت پرداخت را در فرض سکوت توافق مشخص می‌کند. همچنین اگر متن به موضوعی ارجاع داده باشد، فقط همان ارجاع را بیان کرده و محتوای آن اینجا نیامده است.

مصادیق واقعی

فرض کن علی عمداً به مریم آسیب جسمی زده است و آن‌ها توافق می‌کنند که علی دیه بپردازد، ولی در توافق‌شان هیچ تاریخی برای پرداخت ذکر نمی‌کنند. طبق این ماده، علی باید دیه را ظرف یک سال از زمان همان توافق بپردازد.
فرض کن در یک جنایت عمدی، اولیای دم با مرتکب توافق می‌کنند که دیه بگیرند اما مهلت پرداخت را مشخص نمی‌کنند. در این حالت، مهلت پرداخت دیه یک سال از زمان توافق خواهد بود.

سؤالات پرتکرار

اگر با مرتکب توافق کنیم که دیه بدهد ولی نگوییم چه زمانی بدهد، چه مدت مهلت دارد؟

طبق این ماده، دیه باید ظرف یک سال از زمان توافق پرداخت شود.

این حکم مربوط به چه جرمی است؟

مربوط به جنایت عمدی است؛ یعنی جایی که بین مرتکب جنایت عمدی و اولیای دم یا خود مجنیٌ علیه توافق بر گرفتن دیه شود.

آیا این ماده مقدار دیه را هم مشخص می‌کند؟

نه؛ این ماده فقط مهلت پرداخت دیه را در فرضی که مهلت مشخص نشده باشد تعیین می‌کند و دربارهٔ مقدار دیه چیزی نمی‌گوید.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←