ماده ۴۵۶ فصل سوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در جنایت بر اعضاء و منافع اعم از عمدی و غیرعمدی در صورت لوث و فقدان ادله دیگر غیر از سوگند منکر، مجنیٌ علیه می‌تواند با اقامه قسامه به شرح زیر، جنایت مورد ادعاء را اثبات و دیه آن را مطالبه کند. لکن حق قصاص با آن ثابت نمی‌شود. الف- شش قسم در جنایتی که دیه آن به مقدار دیه کامل است. ب- پنج قسم در جنایتی که دیه آن پنج ششم دیه کامل است. پ- چهار قسم در جنایتی که دیه آن دو سوم دیه کامل است. ت- سه قسم در جنایتی که دیه آن یک دوم دیه کامل است. ث- دو قسم در جنایتی که دیه آن یک سوم دیه کامل است. ج- یک قسم در جنایتی که دیه آن یک ششم دیه کامل یا کمتر از آن است.

تبصره ۱

در مورد هریک از بندهای فوق در صورت نبودن نفرات لازم، مجنیٌ علیه، خواه مرد باشد خواه زن، می‌تواند به همان اندازه قسم را تکرار کند.

تبصره ۲

در هریک از موارد فوق چنانچه مقدار دیه، بیش از مقدار مقرر در آن بند و کمتر از مقدار مقرر در بند قبلی باشد، رعایت نصاب بیشتر لازم است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره جنایت بر اعضا و منافع بدن است؛ چه عمدی و چه غیرعمدی. اگر «لوث» وجود داشته باشد و دلیل دیگری جز سوگند منکر نباشد، مجنیٌ علیه می‌تواند با اقامه قسامه، جنایت مورد ادعا را اثبات و دیه آن را مطالبه کند؛ اما با این قسامه حق قصاص ثابت نمی‌شود.

تعداد سوگندها بر اساس مقدار دیه مشخص شده است: دیه کامل شش قسم، پنج ششم دیه کامل پنج قسم، دو سوم چهار قسم، یک دوم سه قسم، یک سوم دو قسم، و یک ششم یا کمتر یک قسم.

طبق تبصره ۱، اگر نفرات لازم برای قسم خوردن نباشند، خود مجنیٌ علیه، خواه مرد باشد خواه زن، می‌تواند به همان اندازه قسم را تکرار کند. طبق تبصره ۲، اگر مقدار دیه بیش از مقدار مقرر در یک بند و کمتر از مقدار مقرر در بند قبلی باشد، رعایت نصاب بیشتر لازم است.

مصادیق واقعی

مریم ادعا می‌کند علی به عضوی از بدن او آسیب زده و دیه آن یک دوم دیه کامل است. اگر لوث باشد و دلیل دیگری جز سوگند منکر وجود نداشته باشد، مریم می‌تواند با سه قسم، جنایت را اثبات و دیه آن را مطالبه کند؛ اگر افراد کافی نباشند، همان سه قسم را خودش تکرار می‌کند.
اگر جنایتی بر عضو یا منفعت بدن وارد شده باشد و دیه آن یک ششم دیه کامل یا کمتر باشد، طبق بند «ج» یک قسم کافی است و حق قصاص هم با آن ثابت نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

قسامه در این ماده به چه معناست؟

قسامه همان سوگندهای تعدادبندی‌شده در بندهای الف تا ج است که برای اثبات جنایت بر اعضا و منافع در صورت لوث و نبود دلیل دیگر جز سوگند منکر به کار می‌رود.

اگر افراد کافی برای قسم خوردن نباشند چه می‌شود؟

طبق تبصره ۱، خود مجنیٌ علیه، چه مرد و چه زن، می‌تواند به همان اندازه قسم را تکرار کند.

با این قسامه می‌شود قصاص گرفت؟

نه؛ متن می‌گوید حق قصاص با آن ثابت نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←