ماده ۵۹۷ فصل دوازدهم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر یک از مقامات قضائی که شکایت و تظلمی مطابق شرایط قانونی نزد آنها برده شود و با وجود این که رسیدگی به آنها از وظایف‌ آنان بوده به هر عذر و بهانه اگر چه به عذر سکوت یا اجمال یا تناقض قانون از قبول شکایت یا رسیدگی به آن امتناع کند یا صدور حکم را بر خلاف قانون ‌به تاخیر اندازد یا بر خلاف صریح قانون رفتار کند دفعه اول از شش ماه تا یکسال و در صورت تکرار به انفصال دائم از شغل قضائی محکوم می‌شود و‌ در هر صورت به تادیه خسارات وارده نیز محکوم خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مقامات قضائی است. اگر کسی شکایت یا دادخواهی خود را با شرایط قانونی نزد آن‌ها ببرد و رسیدگی به آن از وظایف آن مقام باشد، اما او به هر عذر و بهانه‌ای از قبول شکایت یا رسیدگی به آن خودداری کند، مجازات می‌شود. متن ماده تصریح می‌کند که عذرهایی مثل سکوت قانون، مبهم بودن قانون یا متناقض بودن قانون هم پذیرفته نیست.

همچنین اگر مقام قضائی صدور حکم را بر خلاف قانون به تأخیر بیندازد یا بر خلاف صریح قانون رفتار کند، مشمول همین حکم است. مجازات بار اول شش ماه تا یک سال است و در صورت تکرار، انفصال دائم از شغل قضائی. در هر صورت، به پرداخت خسارات واردشده هم محکوم می‌شود. متن ماده دربارهٔ تبصره یا ماده دیگر چیزی نگفته است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی شکایتی را با شرایط قانونی به یک مقام قضائی می‌دهد و رسیدگی به آن از وظایف همان مقام است. آن مقام به بهانهٔ سکوت قانون از قبول شکایت خودداری می‌کند. طبق این ماده، این امتناع مشمول مجازات مقرر است.
فرض کنید مریم شکایت خود را به مقام قضائی می‌برد، اما آن مقام بدون دلیل قانونی صدور حکم را به تأخیر می‌اندازد. این تأخیر بر خلاف قانون نیز می‌تواند مشمول حکم این ماده باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر مقام قضائی بگوید قانون ساکت است و به همین دلیل به شکایت رسیدگی نکند، چه می‌شود؟

متن این ماده می‌گوید عذر سکوت قانون هم پذیرفته نیست؛ اگر رسیدگی از وظایف آن مقام بوده باشد، این امتناع مشمول مجازات مقرر در همین ماده است.

مجازات بار اول و بار بعدی برای این مقام قضائی چیست؟

دفعه اول از شش ماه تا یک سال و در صورت تکرار به انفصال دائم از شغل قضائی محکوم می‌شود.

آیا خسارت هم باید پرداخت شود؟

بله، متن ماده می‌گوید در هر صورت به تادیه خسارات وارده نیز محکوم خواهد شد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←