ماده ۴۴۲ فصل سوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر مرتکب به سبب حرکت یا غیرآن، موجب شود که قصاص بیش از جنایت انجام شود، قصاصکننده ضامن نیست و اگر قصاص کننده یا فرد دیگری موجب زیاده باشد حسب مورد به قصاص یا دیه محکوم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که هنگام اجرای قصاص، آسیب یا صدمه از مقدار جنایت اصلی بیشتر شود. اگر خود مرتکب - مثلاً با حرکت کردن یا به هر سبب دیگر - باعث این زیادتی شود، کسی که قصاص را اجرا می‌کند ضامن نیست.

اگر این زیادتی را قصاص‌کننده یا شخص دیگری ایجاد کند، متن می‌گوید که بر حسب مورد به قصاص یا دیه محکوم می‌شود. خودِ ماده مشخص نمی‌کند در چه شرایطی قصاص و در چه شرایطی دیه تعیین می‌شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی جنایتی انجام داده و مریم باید قصاص کند. هنگام اجرای قصاص، علی ناگهان حرکت می‌کند و صدمه بیشتر از جنایت اصلی می‌شود. بر اساس این ماده، مریم ضامن این زیادتی نیست.
فرض کنید مریم هنگام اجرای قصاص، یا فرد دیگری که در صحنه حاضر است، کاری می‌کند که صدمه از مقدار جنایت اصلی بیشتر شود. بر اساس این ماده، همان شخص بر حسب مورد به قصاص یا دیه محکوم می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر هنگام قصاص، خود مجرم حرکت کند و صدمه بیشتر شود، قصاص‌کننده باید خسارت بدهد؟

نه، بر اساس این ماده اگر مرتکب به سبب حرکت یا غیر آن سبب زیادتی شود، قصاص‌کننده ضامن نیست.

اگر خود قصاص‌کننده صدمه را بیشتر کند، چه حکمی دارد؟

متن می‌گوید حسب مورد به قصاص یا دیه محکوم می‌شود؛ اما خود ماده توضیح نمی‌دهد که در چه حالتی قصاص و در چه حالتی دیه است.

اگر شخص دیگری باعث زیادتی در اجرای قصاص شود، تکلیف چیست؟

بر اساس همین متن، اگر قصاص‌کننده یا فرد دیگری موجب زیاده باشد، حسب مورد به قصاص یا دیه محکوم می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←