ماده ۵۳۲ فصل ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در برخورد دو وسیله نقلیه هرگاه رفتار هر دو یا یکی از آنها مشمول تعریف جنایات عمدی گردد حسب مورد به قصاص یا دیه حکم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ برخورد دو وسیله نقلیه است. می‌گوید اگر رفتار هر دو راننده یا رفتار یکی از آن‌ها، با تعریف «جنایت عمدی» در قانون مطابقت داشته باشد، بر اساس همان حالت (حسب مورد) حکم به قصاص یا دیه داده می‌شود.

یعنی معیار، رفتار شخص است: اگر کار یکی از دو طرف عمدی و مشمول تعریف جنایت عمدی باشد، همان طرف بر اساس حکم قصاص یا دیه پاسخگو خواهد بود. متن ماده مشخص نمی‌کند در چه شرایطی قصاص و در چه شرایطی دیه تعیین می‌شود و این را به «حسب مورد» واگذار کرده است.

همچنین این ماده روشن نمی‌کند که تعریف «جنایت عمدی» در کجا آمده است و صرفاً به آن ارجاع می‌دهد؛ محتوای آن تعریف در همین متن نیامده است. ضمناً این ماده فقط یک حکم کلی است و تبصره‌ای ندارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی با خودروی خود عمداً و با قصد آسیب زدن به خودروی مریم بکوبد و در این برخورد به مریم آسیب بدنی برسد؛ چون رفتار علی در قالب جنایت عمدی قرار می‌گیرد، بر اساس این ماده حسب مورد به قصاص یا دیه حکم می‌شود.
فرض کنید برخورد دو خودرو ناشی از بی‌احتیاطی هر دو راننده باشد و رفتار هیچ‌کدام مشمول تعریف جنایت عمدی نشود؛ در این صورت موضوع این ماده (حکم به قصاص یا دیه بر پایه عمد) مصداق ندارد.

سؤالات پرتکرار

اگر تصادف بین دو خودرو باشد، آیا همیشه دیه یا قصاص تعیین می‌شود؟

نه؛ بر اساس این ماده فقط زمانی به قصاص یا دیه حکم می‌شود که رفتار هر دو طرف یا یکی از آن‌ها مشمول تعریف جنایت عمدی باشد.

چه کسی مسئول شناخته می‌شود، هر دو راننده یا یکی از آن‌ها؟

متن ماده می‌گوید اگر رفتار هر دو یا یکی از آن‌ها مشمول تعریف جنایت عمدی شود، حسب مورد حکم صادر می‌شود؛ یعنی دامنه مسئولیت بر پایه همان رفتار عمدی مشخص می‌شود.

منظور از «جنایت عمدی» در این ماده چیست؟

این متن فقط به «تعریف جنایات عمدی» ارجاع می‌دهد و خودِ آن تعریف را در همین ماده نیاورده است؛ بنابراین از روی این متن نمی‌توان محتوای آن تعریف را مشخص کرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←