ماده ۴۱۵ فصل دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر دندان مجنیٌ علیه پس از اجرای قصاص یا گرفتن دیه بروید، چیزی بر عهده مجنیٌ علیه نیست و اگر گرفتن دیه به جهت عدم امکان قصاص بوده باشد دیه نیز بازگردانده نمی‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که دندان «مجنیٌ علیه» (همان کسی که در برابر او جرم انجام شده) بعد از انجام قصاص (یعنی کنده شدن دندان به‌تلافی) یا بعد از گرفتن دیه (خسارت مالی) بیفتد. در این حالت، متن می‌گوید چیزی بر عهدهٔ مجنیٌ علیه نیست؛ یعنی کسی نمی‌تواند به خاطر افتادن آن دندان از او چیزی بخواهد.

بخش دوم ماده هم حالتی را می‌گوید که دیه به این دلیل گرفته شده بود که قصاص امکان‌پذیر نبوده است. در این حالت، اگر دندان بعداً بیفتد، دیه‌ای که گرفته شده پس داده نمی‌شود.

متن ماده کوتاه است و تبصره‌ای ندارد؛ همچنین به مادهٔ دیگری ارجاع نداده است. توضیح نمی‌دهد که تشخیص «امکان قصاص» با چه کسی یا چه مرجعی است.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی با ضربه‌ای دندان مریم را آسیب زده و در پی آن قصاص اجرا شده است. اگر بعد از اجرای قصاص، دندان مریم بیفتد، بر اساس این متن چیزی بر عهدهٔ او نیست.
فرض کنیم قصاص ممکن نبوده و به‌جای آن دیه پرداخت شده است. اگر بعد از گرفتن دیه، دندان مریم بیفتد، آن دیه پس گرفته نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر دندانم بعد از اجرای قصاص بیفتد، باید خسارتی بدهم؟

بر اساس همین متن، در این حالت چیزی بر عهدهٔ مجنیٌ علیه نیست.

اگر دیه گرفته باشم و بعد دندانم بیفتد، باید دیه را برگردانم؟

اگر گرفتن دیه به این دلیل بوده که قصاص امکان‌پذیر نبوده، بر اساس این متن دیه بازگردانده نمی‌شود.

متن مشخص کرده که چه کسی تعیین می‌کند قصاص امکان‌پذیر بوده یا نه؟

نه؛ این ماده در این باره چیزی نگفته و متن در این بخش مبهم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←