ماده ۶۰۵ فصل سیزدهم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

(جزای نقدی اصلاحی ۱۴۰۳/۳/۳۰)- هر یک از مامورین ادارات و موسسات مذکور در ماده (۵۹۸) که از روی غرض و بر خلاف حق درباره یکی از طرفین اظهارنظر یا‌ اقدامی کرده باشد به حبس تا سه ماه یا مجازات نقدی تا ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال و جبران خسارت وارده محکوم خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کارمندان ادارات و موسسات دولتی است. می‌گوید اگر چنین کارمندی از روی غرض (یعنی با انگیزهٔ بد و نه به‌خاطر انجام درست وظیفه) و برخلاف حق، دربارهٔ یکی از طرفین یک پرونده یا ماجرا نظر بدهد یا اقدامی انجام دهد، مجازات می‌شود.

مجازات در این متن دو گزینه است: حبس تا سه ماه، یا پرداخت یک مجازات نقدی تا سقف ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال. علاوه بر این، فرد محکوم باید خسارتی را هم که وارد کرده جبران کند.

نکتهٔ مهم این است که این ماده فقط شامل کارمندان «ادارات و موسسات مذکور در ماده (۵۹۸)» می‌شود؛ یعنی متن به ماده ۵۹۸ ارجاع داده و خودش مشخص نکرده آن ادارات و موسسات کدام‌اند. همچنین در متن توضیح داده نشده که منظور از «اظهارنظر» یا «اقدام» دقیقاً چه چیزهایی است و این بخش تا حدی کلی و قابل تفسیر است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی کارمند یک اداره است و در یک پرونده با یکی از طرفین اختلاف شخصی دارد؛ اگر از روی غرض و برخلاف حق به نفع یا ضرر آن طرف نظر بدهد یا اقدامی کند، بر اساس این متن می‌تواند به حبس تا سه ماه یا مجازات نقدی تا ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و جبران خسارت محکوم شود.
فرض کنید مریم کارمند یک موسسهٔ دولتی است و به دلیل کینه‌ای که از یک ارباب‌رجوع دارد، برخلاف حق علیه او اقدام کند؛ در این حالت نیز همین ماده می‌تواند مبنای محکومیت او به حبس تا سه ماه یا مجازات نقدی تا ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و جبران خسارت باشد.

سؤالات پرتکرار

این مجازات برای چه کسانی اعمال می‌شود؟

برای کارمندان ادارات و موسساتی که در ماده ۵۹۸ ذکر شده‌اند. خود این ماده فهرست آن ادارات و موسسات را نگفته و فقط به ماده ۵۹۸ ارجاع داده است.

شرط اصلی برای مجازات شدن چیست؟

اینکه کارمند از روی غرض و برخلاف حق، دربارهٔ یکی از طرفین اظهارنظر یا اقدامی کرده باشد.

مجازات این کار چیست؟

حبس تا سه ماه یا مجازات نقدی تا ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، به‌علاوهٔ جبران خسارت وارده.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←