ماده ۳۹۱ فصل اول قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه کسی جنایت عمدی بر اعضای متعدد یک نفر وارد کند و امکان قصاص همه آنها نباشد مانند اینکه هر دو دست یک نفر را قطع کند و خود یک دست بیشتر نداشته باشد، مرتکب در مقابل جنایتهایی که قصاص آن امکان دارد، قصاص می‌شود و برای دیگر جنایات، به پرداخت دیه و تعزیر مقرر در کتاب پنجم«تعزیرات» محکوم می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یک نفر به‌صورت عمدی به چند عضو بدن شخص دیگری آسیب می‌زند، اما نمی‌شود برای همهٔ آن آسیب‌ها قصاص کرد. متن مثال می‌زند: کسی هر دو دست دیگری را قطع کند، در حالی که خودش فقط یک دست دارد.

در چنین حالتی، مرتکب برای جنایت‌هایی که امکان قصاص آنها وجود دارد قصاص می‌شود و برای جنایت‌های دیگر به پرداخت دیه و تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» محکوم می‌شود.

متن این ماده خودش مشخص نمی‌کند که دقیقاً کدام جنایت قابل قصاص است و کدام نیست، و دربارهٔ محتوای کتاب پنجم «تعزیرات» هم فقط ارجاع می‌دهد. در متن ارائه‌شده نیز تبصره‌ای برای این ماده ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

علی به‌صورت عمدی هر دو دست مریم را قطع می‌کند، در حالی که خودش فقط یک دست دارد. بر اساس این ماده، برای جنایتی که قصاص آن ممکن است قصاص می‌شود و برای جنایت دیگر به پرداخت دیه و تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» محکوم می‌شود.
فرض کنید حسن عمداً به چند عضو بدن زهرا آسیب می‌زند، ولی به دلیلی امکان قصاص همهٔ آنها نیست. در این حالت برای بخش‌هایی که قصاص ممکن است قصاص اعمال می‌شود و برای بقیه دیه و تعزیر مطابق کتاب پنجم «تعزیرات» در نظر گرفته می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی عمداً به چند عضو بدن من آسیب بزند و همهٔ آنها قابل قصاص نباشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق این ماده، برای جنایت‌هایی که قصاص آنها ممکن است قصاص می‌شود و برای جنایت‌های دیگر به پرداخت دیه و تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» محکوم می‌شود.

آیا در این مورد برای همهٔ جنایت‌ها قصاص انجام می‌شود؟

نه. این ماده می‌گوید فقط برای جنایت‌هایی که امکان قصاص آنها وجود دارد قصاص می‌شود؛ برای بقیه دیه و تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» اعمال می‌شود.

منظور از تعزیر مقرر در کتاب پنجم «تعزیرات» چیست؟

این ماده فقط به کتاب پنجم «تعزیرات» ارجاع داده و در خودِ همین متن، نوع یا مقدار آن تعزیر را مشخص نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←