ماده ۵۶۱ فصل دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه در اثر یک یا چند ضربه، آسیب‌های متعددی بر یک یا چند عضو وارد شود، ملاک رسیدن دیه به ثلث، دیه هر آسیب به طور جداگانه است مگر اینکه آسیب‌های وارده بر عضو، عرفاً یک آسیب و جنایت محسوب شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که با یک ضربه یا چند ضربه، چند آسیب به یک عضو یا چند عضو بدن وارد می‌شود. حکم این است که برای سنجیدن اینکه دیه به «ثلث» رسیده یا نه، هر آسیب را جداگانه حساب می‌کنند و دیه‌ها را با هم جمع نمی‌کنند تا یک آسیب بزرگ به‌حساب بیاید.

اما یک استثنا دارد: اگر عرفاً آن آسیب‌های متعدد را یک آسیب و یک جنایت واحد بداند، دیگر هر کدام را جداگانه حساب نمی‌کنند و آن‌ها را یک آسیب به حساب می‌آورند.

نکته: خودِ این متن توضیح نمی‌دهد که رسیدن دیه به «ثلث» چه اثری دارد؛ این ماده فقط ملاک و معیار محاسبه را بیان می‌کند.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی با چند ضربه به مریم آسیب می‌زند: یک ضربه باعث شکستن یک دندان می‌شود و ضربه‌ای دیگر باعث کبودی دست او می‌شود. طبق این ماده، دیه هر یک از این آسیب‌ها جداگانه در نظر گرفته می‌شود.
فرض کنید به دست حسن چند ضربه وارد می‌شود که در نهایت یک شکستگی واحد ایجاد می‌کند و عرف آن را یک آسیب واحد بداند؛ در این صورت آن آسیب‌ها یک جنایت به حساب می‌آید، نه چند آسیب جداگانه.

سؤالات پرتکرار

اگر با یک ضربه به یک نفر چند آسیب وارد شود، دیه را چطور حساب می‌کنند؟

طبق این ماده، برای رسیدن دیه به ثلث، دیه هر آسیب جداگانه محاسبه می‌شود، مگر آنکه عرفاً آن آسیب‌ها یک آسیب و یک جنایت واحد شمرده شود.

اگر آسیب‌ها به چند عضو مختلف بدن وارد شده باشد چه تفاوتی می‌کند؟

متن ماده هم حالت «یک عضو» و هم حالت «چند عضو» را شامل می‌شود و در هر دو حالت ملاک، دیه هر آسیب به‌طور جداگانه است، مگر اینکه عرفاً یک آسیب واحد باشند.

منظور از «عرفاً یک آسیب و جنایت محسوب شود» چیست؟

یعنی اگر در نگاه عرف، آن آسیب‌های متعدد یک آسیب واحد به شمار بیاید، دیگر جداگانه حساب نمی‌شوند. خودِ این متن معیار دقیق‌تری برای تشخیص این موضوع ارائه نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←