ماده ۶۵۶ فصل بیست و یکم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورتی که سرقت جامع شرایط حد نباشد و مقرون به یکی از شرایط زیر باشد مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال و تا (۷۴)‌ضربه شلاق محکوم می‌شود: ۱ - سرقت در جایی که محل سکنی یا مهیا برای سکنی یا در توابع آن یا در محل‌های عمومی از قبیل مسجد و حمام و غیر اینها واقع شده باشد. ۲ - سرقت در جایی واقع شده باشد که به واسطه درخت و یا بوته یا پرچین یا نرده محرز بوده و سارق حرز را شکسته باشد. ۳ - در صورتی که سرقت در شب واقع شده باشد. ۴ - سارقین دو نفر یا بیشتر باشند. ۵ - سارق مستخدم بوده و مال مخدوم خود را دزدیده یا مال دیگری را در منزل مخدوم خود یا منزل دیگری که به اتفاق مخدوم به آن جا رفته یا‌ شاگرد یا کارگر بوده و یا در محلی که معمولاً محل کار وی بوده از قبیل خانه، دکان، کارگاه، کارخانه و انبار سرقت نموده باشد. ۶ - هر گاه اداره‌کنندگان هتل و مسافرخانه و کاروانسرا و کاروان و به طور کلی کسانی که به اقتضای شغل اموالی در دسترس آنان است تمام یا‌قسمتی از آن را مورد دستبرد قرار دهند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره سرقت‌هایی است که شرایط مجازات «حد» را ندارند، اما یکی از شش حالت (شرط) فهرست‌شده در همین ماده در آن‌ها وجود دارد. در چنین حالتی، مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌شود.

آن شش حالت به این شرح در متن آمده است: ۱) سرقت در محلی که محل سکونت است یا برای سکونت آماده شده یا در بخش‌های وابسته به آن، یا در مکان‌های عمومی مانند مسجد و حمام و مانند اینها؛ ۲) سرقت در جایی که با درخت یا بوته یا پرچین یا نرده محصور (حرز) بوده و سارق آن حصار را شکسته باشد؛ ۳) سرقت در شب؛ ۴) اینکه سارقان دو نفر یا بیشتر باشند؛ ۵) اینکه سارق کارمند یا کارگر یا شاگرد بوده و از مال کارفرمای خود یا در خانهٔ او یا در محل معمول کار خود مانند خانه، مغازه، کارگاه، کارخانه و انبار دزدی کرده باشد؛ ۶) اینکه اداره‌کنندگان هتل، مسافرخانه، کاروانسرا، کاروان و به‌طور کلی کسانی که به‌خاطر شغلشان اموالی در دسترس آن‌ها قرار دارد، تمام یا بخشی از آن اموال را بردارند.

توجه کنید که متن، «حد» را تعریف نکرده و فقط گفته اگر سرقت شرایط حد را نداشته باشد. همچنین محتوای موادی که ممکن است به آن‌ها ارجاع شده باشد در این متن نیامده است.

مصادیق واقعی

علی که کارگر یک انبار است، شبانه مقداری از کالاهای همان انبار را برمی‌دارد. با توجه به بندهای ۳ و ۵ این ماده، سرقت او مصداق حالت‌های فهرست‌شده است.
مریم به همراه یک نفر دیگر، نردهٔ حیاط خانه‌ای را می‌شکند و از داخل حیاط چیزی برمی‌دارد. این کار با بندهای ۱، ۲ و ۴ این ماده قابل انطباق است.

سؤالات پرتکرار

اگر سرقت شب انجام نشده باشد و فقط یک نفر هم سارق باشد، آیا این ماده اعمال می‌شود؟

این ماده برای سرقتی است که شرایط حد را ندارد و یکی از شش حالت فهرست‌شده در آن وجود دارد؛ اگر هیچ‌یک از این شش حالت نباشد، متن این ماده درباره آن سرقت چیزی نگفته است.

مجازات این ماده دقیقاً چقدر است؟

بر اساس همین متن، حبس از شش ماه تا سه سال و تا ۷۴ ضربه شلاق.

اگر کارمند هتل اموال هتل را بردارد، مشمول این ماده است؟

بند ۶ این ماده اداره‌کنندگان هتل و مسافرخانه و کاروانسرا و کاروان و به‌طور کلی کسانی که به اقتضای شغلشان اموالی در دسترس آنان است را در بر می‌گیرد. اینکه مورد شما دقیقاً مصداق کدام عنوان است، در همین متن تعیین نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←