ماده ۶۸۸ فصل بیست و پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود از قبیل آلوده کردن آب آشامیدنی یا توزیع آب آشامیدنی آلوده، دفع غیر‌بهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زاید، ریختن مواد مسموم‌کننده در رودخانه‌ها، زباله در خیابانها و کشتار غیر مجاز دام، استفاده غیرمجاز‌ فاضلاب خام یا پس آب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب برای مصارف کشاورزی ممنوع میباشد و مرتکبین چنانچه طبق قوانین خاص مشمول مجاز‌شدیدتری نباشند به حبس تا یک سال محکوم خواهند شد.

تبصره ۱اصلاحی ۱۳۷۶/۵/۸

تشخیص این که اقدام مزبور تهدید علیه بهداشت عمومی و آلودگی محیط زیست شناخته می‌شود و نیز غیرمجاز بودن کشتار دام و دفع‌ فضولات دامی و همچنین اعلام جرم مذکور حسب مورد بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان ‌دامپزشکی خواهد بود.

تبصره ۲

منظور از آلودگی محیط زیست عبارت است از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب یا هوا یا خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی،‌ شیمیایی یا بیولوژیک آن را بطوری که به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار یا ابنیه مضر باشد تغییر دهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید هر کاری که به عنوان «تهدید علیه بهداشت عمومی» شناخته شود ممنوع است. متن چند نمونه از این کارها را نام می‌برد: آلوده کردن آب آشامیدنی یا توزیع آب آشامیدنی آلوده، دفع غیربهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زاید، ریختن مواد مسموم‌کننده در رودخانه‌ها، ریختن زباله در خیابان‌ها، کشتار غیرمجاز دام، و استفادهٔ غیرمجاز از فاضلاب خام یا پس‌آب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب برای کشاورزی. مجازات کسی که این کارها را انجام دهد حبس تا یک سال است، اما اگر قانون خاص دیگری برای همان کار مجازاتی شدیدتر (سخت‌تر) تعیین کرده باشد، همان قانون خاص اعمال می‌شود.

تبصرهٔ ۱ می‌گوید تشخیص اینکه یک اقدام، تهدید علیه بهداشت عمومی و آلودگی محیط زیست است یا نه، و همچنین غیرمجاز بودن کشتار دام و دفع فضولات دامی، و نیز اعلام جرم، بر عهدهٔ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان دامپزشکی است (هر کدام در مورد خودش).

تبصرهٔ ۲ معنی «آلودگی محیط زیست» را توضیح می‌دهد: پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب، هوا، خاک یا زمین، به اندازه‌ای که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آن را طوری تغییر دهد که برای انسان یا دیگر موجودات زنده، گیاهان، آثار یا ابنیه مضر باشد. نکته: در متن این ماده عبارت «مجازشدیدتری» آمده که به نظر می‌رسد منظور «مجازات شدیدتری» باشد، ولی خود متن صریح نیست و این یک ابهام در نگارش است.

مصادیق واقعی

علی فاضلاب تصفیه‌نشده را برای آبیاری زمین کشاورزی‌اش استفاده می‌کند؛ طبق این ماده این کار ممنوع است و اگر قانون خاص دیگری مجازات سخت‌تری تعیین نکرده باشد، ممکن است به حبس تا یک سال محکوم شود.
مریم زباله‌ها را در خیابان می‌ریزد؛ این کار در متن ماده به عنوان یکی از نمونه‌های تهدید علیه بهداشت عمومی نام برده شده است.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی در رودخانه مواد مسموم‌کننده بریزد، مجازاتش چیست؟

طبق این ماده، اگر قانون خاص دیگری مجازات شدیدتری برای آن تعیین نکرده باشد، به حبس تا یک سال محکوم می‌شود.

چه کسی تشخیص می‌دهد که یک اقدام، تهدید علیه بهداشت عمومی است؟

بر اساس تبصرهٔ ۱، این تشخیص و همچنین اعلام جرم، بر عهدهٔ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان دامپزشکی است (هر کدام در مورد مربوط به خودش).

منظور از آلودگی محیط زیست در این ماده چیست؟

تبصرهٔ ۲ می‌گوید پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب، هوا، خاک یا زمین، به میزانی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آن را به شکلی که برای انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار و ابنیه مضر باشد تغییر دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←