ماده ۶۸۹ فصل بیست و پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در تمام موارد مذکور در این فصل هرگاه حرق و تخریب و سایر اقدامات انجام شده منتهی به قتل یا نقص عضو یا جراحت و صدمه به‌ انسانی شود مرتکب علاوه بر مجازاتهای مذکور حسب مورد به قصاص و پرداخت دیه و در هر حال به تادیه خسارات وارده نیز محکوم خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر در کارهایی که در این فصل آمده است — مثل آتش‌زدن، تخریب یا کارهای مشابه — نتیجه به یک انسان هم برسد و باعث کشته‌شدن، از کار افتادن عضوی از بدن، جراحت یا آسیب شود، مرتکب فقط به همان مجازات‌های این فصل محکوم نمی‌شود.

او بر اساس اینکه چه اتفاقی افتاده، به قصاص و پرداخت دیه هم محکوم می‌شود و در هر صورت باید خسارت‌های واردشده را هم بپردازد.

نکته مهم این است که متن به «این فصل» ارجاع می‌دهد ولی محتوای ماده‌های دیگر آن را توضیح نمی‌دهد؛ همچنین معلوم نیست دقیقاً چه زمانی قصاص و چه زمانی دیه اعمال می‌شود، چون متن فقط می‌گوید «حسب مورد» (یعنی بر اساس مورد).

مصادیق واقعی

علی عمداً خودروی مریم را آتش می‌زند. آتش به مریم هم می‌رسد و دست او آسیب می‌بیند. بر اساس این ماده، علی علاوه بر مجازات آتش‌زدن و تخریب، بابت آسیب به مریم هم به دیه و پرداخت خسارت محکوم می‌شود.
حسن با تخریب دیوار ملک همسایه باعث می‌شود دیوار روی فردی به نام رضا بیفتد و رضا جان خود را از دست بدهد. متن می‌گوید مرتکب علاوه بر مجازات‌های این فصل، حسب مورد به قصاص و در هر حال به پرداخت خسارات وارده محکوم خواهد شد.

سؤالات پرتکرار

اگر آتش‌زدن فقط به مال ضرر بزند و به کسی آسیبی نرسد، این ماده هم اعمال می‌شود؟

متن این ماده فقط درباره حالتی است که حرق و تخریب و اقدامات مشابه به قتل، نقص عضو، جراحت یا صدمه به انسان منتهی شود؛ درباره حالت بدون آسیب به انسان، این ماده چیزی نمی‌گوید.

مرتکب در این حالت چند نوع مجازات می‌گیرد؟

بر اساس همین متن: اول مجازات‌های ذکرشده در این فصل، دوم حسب مورد قصاص و پرداخت دیه، و در هر حال پرداخت خسارات وارده.

منظور از «حسب مورد» چیست؟

متن توضیح نداده و دقیقاً مشخص نکرده که در چه شرایطی قصاص و در چه شرایطی دیه اعمال می‌شود؛ این بخش از متن مبهم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←