ماده ۶۸۲ فصل بیست و پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳

هر کس عالماً هر نوع اسناد یا او‌راق تجارتی و غیرتجارتی غیردو‌لتی را که اتلاف آنها موجب ضرر غیر است بسوزاند یا به هر نحو دیگر تلف کند به حبس از چهل و پنج روز تا یک سال محکوم خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی با علم و آگاهی، اسناد یا کاغذهایی را که دولتی نیستند — چه اسناد تجاری باشند و چه غیرتجاری — بسوزاند یا به هر شکل دیگری از بین ببرد، و از بین بردن آن‌ها به شخص دیگری ضرر برساند، مجازاتش حبس از ۴۵ روز تا یک سال است.

نکته‌های کلیدی همین متن این‌هاست: اولاً کار باید عمدی و آگاهانه باشد؛ ثانیاً سند باید غیردولتی باشد؛ ثالثاً از بین رفتن آن سند واقعاً به کسی ضرر بزند. اگر این شرایط جمع نشود، این ماده بر آن وضعیت منطبق نیست.

این متن تبصره‌ای ندارد و فقط مجازات حبس را ذکر کرده است؛ دربارهٔ مجازات‌های دیگر یا شرایط دیگر چیزی در این متن نیامده است. همچنین این ماده به مادهٔ دیگری ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

علی برای اینکه مریم نتواند طلبش را ثابت کند، دفترچه یا برگه‌های بدهی غیردولتی او را عمداً آتش می‌زند و از این کار مریم ضرر می‌کند؛ این رفتار می‌تواند مشمول همین ماده باشد.
مریم عمداً اسناد تجاری غیردولتی متعلق به یک شرکت را پاره و نابود می‌کند و در نتیجه به آن شرکت ضرر مالی وارد می‌شود؛ این وضعیت هم با توصیف این ماده قابل بررسی است.

سؤالات پرتکرار

اگر این کار از روی بی‌احتیاطی و نه عمدی انجام شود، باز هم این ماده اعمال می‌شود؟

این متن صریحاً می‌گوید کار باید «عالماً» یعنی آگاهانه و عمدی باشد؛ بنابراین این ماده ناظر به حالت عمدی است.

مجازات این کار چیست؟

طبق همین متن، حبس از چهل و پنج روز تا یک سال. در این متن مجازات دیگری ذکر نشده است.

اگر سند دولتی باشد چه؟

این ماده به اسناد و اوراق «غیردولتی» اشاره کرده است؛ دربارهٔ اسناد دولتی در همین متن حکمی نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←