ماده ۶۵۱ فصل بیست و یکم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه سرقت جامع شرایط حد نباشد ولی مقرون به تمام پنج شرط ذیل باشد مرتکب از پنج تا بیست سال حبس و تا (۷۴) ضربه شلاق‌محکوم می‌گردد: ۱ - سرقت در شب واقع شده باشد. ۲ - سارقین دو نفر یا بیشتر باشند. ۳ - یک یا چند نفر از آنها حامل سلاح ظاهر یا مخفی بوده باشند. ۴ - از دیوار بالا رفته یا حرز را شکسته یا کلید ساختگی به کار برده یا اینکه عنوان یا لباس مستخدم دولت را اختیار کرده یا بر خلاف حقیقت خود ‌را مامور دولتی قلمداد کرده یا در جایی که محل سکنی یا مهیا برای سکنی یا توابع آن است سرقت کرده باشند. ۵ - در ضمن سرقت کسی را آزار یا تهدید کرده باشند.

تبصرهالحاقی ۱۳۸۷/۰۸/۲۲

منظور از سلاح مذکور در این بند موارد ذیل می‌باشد: ۱- انواع اسلحه گرم از قبیل تفنگ و نارنجک. ۲- انواع اسلحه سرد از قبیل قمه، شمشیر، کارد، چاقو و پنجه بوکس. ۳- انواع اسلحه سرد جنگی مشتمل بر کاردهای سنگری متداول در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران یا مشابه آنها و سرنیزه های قابل نصب بر روی تفنگ. ۴- انواع اسلحه شکاری شامل تفنگهای ساچمه زنی، تفنگهای مخصوص بیهوش کردن جانداران و تفنگهای ویژه شکار حیوانات آبزی.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره سرقتی است که شرایط «حد» را ندارد، اما پنج شرط زیر به‌طور هم‌زمان در آن جمع است: ۱) سرقت در شب انجام شده باشد؛ ۲) سارقان دو نفر یا بیشتر باشند؛ ۳) یک یا چند نفرشان سلاح ظاهر یا مخفی داشته باشند؛ ۴) از دیوار بالا رفته یا حرز را شکسته یا کلید ساختگی به کار برده یا عنوان یا لباس مستخدم دولت را اختیار کرده یا برخلاف حقیقت خود را مأمور دولتی قلمداد کرده یا در محل سکنی یا محل آماده برای سکنی یا توابع آن سرقت کرده باشند؛ ۵) در ضمن سرقت کسی را آزار یا تهدید کرده باشند. اگر این پنج شرط با هم باشند، مرتکب به ۵ تا ۲۰ سال حبس و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می‌شود.

تبصره این ماده فقط «سلاح» را در بند ۳ توضیح می‌دهد و چهار دسته را نام می‌برد: اسلحه گرم مثل تفنگ و نارنجک؛ اسلحه سرد مثل قمه، شمشیر، کارد، چاقو و پنجه‌بوکس؛ اسلحه سرد جنگی مشتمل بر کاردهای سنگری متداول در نیروهای مسلح یا مشابه آنها و سرنیزه‌های قابل نصب بر تفنگ؛ و اسلحه شکاری شامل تفنگ‌های ساچمه‌زنی، تفنگ‌های مخصوص بیهوش کردن جانداران و تفنگ‌های ویژه شکار حیوانات آبزی. متن درباره معنای «حد» و شرایط آن توضیحی نمی‌دهد و فقط به آن ارجاع می‌دهد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و مریم شبانه از دیوار خانه‌ای بالا می‌روند؛ علی چاقو همراه دارد؛ آن‌ها در حین سرقت ساکن خانه را تهدید می‌کنند. اگر سرقت شرایط حد را نداشته باشد، این پنج شرط جمع است و ماده ۶۵۱ در این مثال قابل اعمال است.
فرض کنید دو نفر شبانه با تفنگ ساچمه‌زنی از دیوار ملکی بالا می‌روند و در حین سرقت صاحب ملک را تهدید می‌کنند. تبصره این ماده تفنگ ساچمه‌زنی را از مصادیق سلاح دانسته است.

سؤالات پرتکرار

اگر فقط یکی از سارقان سلاح داشته باشد، شرط سوم این ماده برقرار است؟

بله، متن می‌گوید «یک یا چند نفر از آنها» حامل سلاح ظاهر یا مخفی بوده باشند.

اگر سارقان سه نفر باشند و شب سرقت کنند ولی سلاح نداشته باشند، این ماده اعمال می‌شود؟

طبق متن، همه پنج شرط باید جمع باشد؛ نبود شرط سلاح باعث می‌شود این ماده با این پنج شرط تطبیق نکند.

منظور از حرز در این ماده چیست؟

متن فقط واژه «حرز» را به کار برده و آن را تعریف نکرده است؛ بنابراین از همین متن نمی‌توان معنای دقیق آن را فهمید.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←