ماده ۲۴۸ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه قرینه ای در بین باشد که مشخص گردد منظور قذف نبوده است، حد ثابت نمی‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده در فصل مربوط به «قذف» آمده است؛ قذف یعنی نسبت دادن کار زشت ناموسی به کسی. بر اساس این ماده، اگر در یک ماجرا نشانه یا سرنخی (قرینه) وجود داشته باشد که روشن کند گوینده قصدش قذف و تهمتزدن نبوده است، حد (مجازات ثابت شرعی) ثابت نمی‌شود.

به زبان ساده: فقط ظاهر یک جمله یا حرف کافی نیست. اگر اوضاع و احوال همراه آن حرف نشان بدهد که هدف، تهمتزدن نبوده، حد بر آن کار بار نمی‌شود.

این متن نمی‌گوید چه چیزهایی «قرینه» حساب می‌شود و مصداق آن را مشخص نکرده است؛ همچنین دربارهٔ پیامدهای دیگر (غیر از حد) چیزی نگفته و دربارهٔ اعتبار یا اصلاح این ماده هم در متن چیزی نیامده است.

مصادیق واقعی

علی در یک گفت‌وگوی خودمانی حرفی می‌زند که ظاهرش شبیه تهمت است، اما با توجه به نشانه‌های موجود در همان موقعیت روشن می‌شود که منظور او قذف نبوده است؛ در این حالت بر اساس این ماده حد ثابت نمی‌شود.
مریم در جریان یک بحث، جمله‌ای می‌گوید که ممکن است تهمت‌آمیز به نظر برسد، ولی قرینه‌ای در بین هست که نشان می‌دهد قصدش قذف نبوده؛ در این صورت حد ثابت نمی‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی حرفی بزند که شبیه تهمت باشد، ولی قصدش تهمت نبوده باشد، چه می‌شود؟

بر اساس این ماده، اگر قرینه‌ای در بین باشد که مشخص کند منظور او قذف نبوده است، حد ثابت نمی‌شود.

منظور از «قرینه» در این ماده چیست و چه چیزهایی قرینه حساب می‌شود؟

متن این ماده قرینه را تعریف نکرده و مصداق‌های آن را مشخص نکرده است؛ فقط می‌گوید اگر چنین قرینه‌ای وجود داشته باشد، حد ثابت نمی‌شود.

آیا این ماده می‌گوید در چنین حالتی پیامد یا مجازات دیگری هم وجود دارد یا نه؟

این ماده فقط دربارهٔ ثابت نشدن حد صحبت می‌کند و دربارهٔ پیامدهای دیگر چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←