ماده ۴۶۲ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دیه جنایت عمدی و شبه عمدی برعهده خود مرتکب است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعده کلی می‌گوید: اگر کسی به‌طور عمدی یا شبه‌عمدی به دیگری آسیب بزند و در نتیجه، دیه بر او واجب شود، پرداخت آن دیه بر عهدهٔ خود همان شخص است.

«جنایت» در اینجا به معنای هر آسیب بدنی است، نه فقط قتل. «عمدی» یعنی آسیب با قصد و اراده انجام شده، و «شبه‌عمدی» یعنی قصد آسیب زدن نبوده ولی کار به‌گونه‌ای بوده که معمولاً منجر به آسیب می‌شود.

نکتهٔ سادهٔ این ماده این است که هزینهٔ دیه را نمی‌توان به گردن شخص دیگری انداخت؛ خود مرتکب مسئول پرداخت است. متن این ماده تبصره ندارد.

مصادیق واقعی

علی با قصد به مریم آسیب می‌زند و به او دیه تعلق می‌گیرد؛ بر اساس این ماده، پرداخت آن دیه بر عهدهٔ خود علی است.
حسن بدون اینکه بخواهد آسیب بزند، کاری می‌کند که معمولاً به آسیب منجر می‌شود و به مریم آسیب می‌رسد؛ در این حالت هم دیه بر عهدهٔ خود حسن است.

سؤالات پرتکرار

اگر آسیب را من وارد کرده باشم، آیا خانواده یا بستگانم باید دیه را بپردازند؟

بر اساس این ماده، دیه جنایت عمدی و شبه‌عمدی بر عهدهٔ خود مرتکب است، یعنی همان شخصی که آسیب را وارد کرده.

فرق نمی‌کند که کارم عمدی بوده باشد یا بدون قصد؟

این ماده هر دو حالت را کنار هم آورده و در هر دو، پرداخت دیه را بر عهدهٔ خود مرتکب دانسته است.

منظور از «جنایت» در این ماده چیست؟

بر اساس همین متن، «جنایت» شامل آسیب‌هایی است که دیه بر آن‌ها تعلق می‌گیرد و متن ماده آن را به عمدی و شبه‌عمدی تقسیم کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←