ماده ۳۰۸ فصل سوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر پس از تحقیق و بررسی به وسیله مقام قضائی، در بالغ یا عاقل بودن مرتکب، هنگام ارتکاب جنایت، تردید وجود داشته باشد و ولی دم یا مجنیٌ علیه ادعاء کند که جنایت عمدی در حال بلوغ وی یا افاقه او از جنون سابقش انجام گرفته است لکن مرتکب خلاف آن را ادعاء کند، ولی دم یا مجنیٌ علیه باید برای ادعای خود بینه اقامه کند. در صورت عدم اقامه بینه، قصاص منتفی است. اگر حالت سابق بر زمان جنایت، افاقه مرتکب بوده است، مرتکب باید جنون خود در حال ارتکاب جرم را اثبات کند تا قصاص ساقط شود؛ در غیر این صورت با سوگند ولی دم یا مجنیٌ علیه یا ولی او قصاص ثابت می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که پس از تحقیق و بررسی مقام قضائی، در بالغ یا عاقل بودن مرتکب هنگام ارتکاب جنایت تردید پیدا شود. اگر ولی دم یا مجنیٌ علیه ادعا کند که جنایت عمدی در حال بلوغ مرتکب یا پس از بازگشت عقل او از جنون قبلی انجام شده، اما مرتکب خلاف آن را بگوید، باید ولی دم یا مجنیٌ علیه برای ادعای خود بینه (دلیل) اقامه کند. اگر بینه اقامه نشود، قصاص منتفی است.

در حالتی که وضعیت مرتکب پیش از زمان جنایت، افاقه و بازگشت عقل بوده است، خود مرتکب باید جنون خود را در زمان ارتکاب جرم اثبات کند تا قصاص ساقط شود. اگر این کار را نکند، با سوگند ولی دم یا مجنیٌ علیه یا ولی او قصاص ثابت می‌شود.

مصادیق واقعی

علی ادعا می‌کند که مریم در حالی که او بالغ بوده، او را عمداً مجروح کرده است. علی می‌گوید در آن زمان بالغ نبوده. در اینجا مریم باید برای ادعای خود بینه اقامه کند؛ اگر اقامه نکند، قصاص منتفی است.
فرض کنید علی پیش از جنایت از جنون قبلی خود بهبود یافته بود. او می‌گوید هنگام ارتکاب جرم دوباره مجنون بوده است. علی باید جنون خود در حال ارتکاب جرم را اثبات کند تا قصاص ساقط شود؛ در غیر این صورت با سوگند ولی دم یا مجنیٌ علیه یا ولی او قصاص ثابت می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر ولی دم یا مجنیٌ علیه ادعا کند که مرتکب هنگام جنایت بالغ یا عاقل بوده و مرتکب این را قبول نکند، چه کسی باید دلیل بیاورد؟

بر اساس این ماده، ولی دم یا مجنیٌ علیه باید برای ادعای خود بینه اقامه کند.

اگر ولی دم یا مجنیٌ علیه برای ادعای خود بینه اقامه نکند، چه اتفاقی می‌افتد؟

در صورت عدم اقامه بینه، قصاص منتفی است.

اگر حالت مرتکب پیش از جنایت افاقه بوده و او ادعا کند هنگام جنایت مجنون بوده، چه باید بکند؟

مرتکب باید جنون خود در حال ارتکاب جرم را اثبات کند تا قصاص ساقط شود؛ در غیر این صورت با سوگند ولی دم یا مجنیٌ علیه یا ولی او قصاص ثابت می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←