ماده ۱۰۶ مبحث چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در جرائم تعزیری قابل گذشت هرگاه متضرر از جرم در مدت یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم، شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می‌شود مگر اینکه تحت سلطه متهم بوده یا به دلیلی خارج از اختیار، قادر به شکایت نباشد که در این صورت مهلت مزبور از تاریخ رفع مانع محاسبه می‌شود. هرگاه متضرر از جرم قبل از انقضای مدت مذکور فوت کند و دلیلی بر صرفنظر وی از طرح شکایت نباشد هر یک از ورثه وی در مهلت شش ماه از تاریخ وفات حق شکایت دارد.

تبصره

غیر از مواردی که شاکی تحت سلطه متهم بوده، در صورتی به شکایت وی یا ورثه او رسیدگی می‌شود که جرم موضوع شکایت طبق ماده (۱۰۵) این قانون مشمول مرور زمان نشده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره جرائم «تعزیری قابل گذشت» است؛ یعنی جرائمی که فقط با شکایت فرد آسیب‌دیده (متضرر از جرم) قابل پیگیری هستند. بر اساس این ماده، اگر فرد آسیب‌دیده از تاریخ اطلاع از وقوع جرم یک سال بگذرد و شکایت نکند، حق شکایت کیفری او از بین می‌رود.

دو استثنا در همین متن آمده است: نخست اینکه اگر فرد آسیب‌دیده تحت سلطه متهم بوده یا به دلیلی خارج از اختیارش نمی‌توانسته شکایت کند، این مهلت یک‌ساله از تاریخ برطرف شدن آن مانع حساب می‌شود. دوم اینکه اگر فرد آسیب‌دیده پیش از پایان این مهلت فوت کند و دلیلی بر صرف‌نظر او از شکایت نباشد، هر یک از ورثه‌اش تا شش ماه از تاریخ وفات حق شکایت دارد.

تبصره این ماده می‌گوید جز در مواردی که شاکی تحت سلطه متهم بوده، به شکایت خود شاکی یا ورثه‌اش فقط در صورتی رسیدگی می‌شود که جرم موضوع شکایت طبق ماده ۱۰۵ این قانون مشمول مرور زمان نشده باشد. این تبصره فقط به ماده ۱۰۵ ارجاع داده و توضیح بیشتری درباره محتوای آن نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

علی از وقوع یک جرم قابل گذشت مطلع می‌شود، اما یک سال می‌گذرد و شکایت نمی‌کند؛ در این صورت حق شکایت کیفری او ساقط می‌شود.
مریم پیش از پایان مهلت یک‌ساله فوت می‌کند و نشانه‌ای از صرف‌نظر او نسبت به شکایت وجود ندارد؛ در این حالت هر یک از ورثه او تا شش ماه از تاریخ فوت می‌تواند شکایت کند.

سؤالات پرتکرار

برای شکایت از یک جرم قابل گذشت چقدر وقت دارم؟

طبق این متن، یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم فرصت داری و اگر در این مدت شکایت نکنی، حق شکایت کیفری‌ات ساقط می‌شود.

اگر نتوانم شکایت کنم چون تحت سلطه متهم بوده‌ام، مهلت چطور حساب می‌شود؟

در این صورت مهلت یک‌ساله از تاریخ رفع مانع محاسبه می‌شود، نه از تاریخ اطلاع از وقوع جرم.

اگر فرد آسیب‌دیده قبل از تمام شدن مهلت یک‌ساله فوت کند، ورثه‌اش چه فرصتی دارند؟

اگر دلیلی بر صرف‌نظر او از شکایت نباشد، هر یک از ورثه او تا شش ماه از تاریخ وفات حق شکایت دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←