ماده ۲۱۴ بخش ششم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مجرم باید مالی را که در اثر ارتکاب جرم تحصیل کرده است، اگر موجود باشد عین آن را و اگر موجود نباشد مثل آن را و در صورت عدم امکان رد مثل، قیمت آن را به صاحبش رد کند و از عهده خسارات وارده نیز برآید. هرگاه از حیث جزائی وجهی برعهده مجرم تعلق گیرد، استرداد اموال یا تادیه خسارت مدعیان خصوصی بر آن مقدم است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید کسی که با ارتکاب جرم مالی به دست آورده، باید آن را به صاحبش برگرداند. اگر خود آن مال موجود باشد، همان را برمی‌گرداند؛ اگر موجود نباشد، مالی مثل آن را؛ و اگر برگرداندن مثل ممکن نباشد، قیمت آن را می‌پردازد. همچنین باید خسارت‌هایی را که وارد کرده جبران کند.

اگر مجرم از نظر جزایی هم مبلغی بدهکار باشد، برگرداندن اموال یا پرداخت خسارت مدعیان خصوصی بر آن بدهی جزایی مقدم است. مدعی خصوصی یعنی کسی که در پرونده کیفری، خسارت خود را از مجرم مطالبه می‌کند.

مصادیق واقعی

علی گوشی مریم را با جرم به دست می‌آورد. اگر گوشی موجود باشد باید همان را به مریم برگرداند؛ اگر نباشد باید مثل آن را بدهد و اگر برگرداندن مثل ممکن نباشد، قیمت آن را بپردازد و خسارت‌های واردشده را هم جبران کند.
مریم از طریق جرم مبلغی از علی گرفته و از نظر جزایی هم مبلغی بدهکار شده است. در این حالت، برگرداندن همان مال یا پرداخت خسارت علی بر آن بدهی جزایی مقدم است.

سؤالات پرتکرار

اگر مالی که مجرم به دست آورده موجود نباشد، چه باید کرد؟

اگر مثل آن ممکن باشد، مثل آن را و اگر ممکن نباشد، قیمت آن را به صاحبش رد کند.

اگر مجرم هم باید خسارت بدهد و هم جزای نقدی بدهکار باشد، کدام مقدم است؟

استرداد اموال یا تادیه خسارت مدعیان خصوصی بر وجهی که از حیث جزائی برعهده مجرم است مقدم است.

آیا مجرم فقط باید مال را برگرداند یا خسارت‌ها را هم جبران کند؟

علاوه بر رد مال، باید از عهده خسارات وارده نیز برآید.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←