ماده ۳۲۰ فصل چهارم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اقامه قسامه یا مطالبه آن از متهم، باید حسب مورد، توسط صاحب حق قصاص یا دیه، یا ولی یا وکیل آنها باشد. همچنین است اقامه قسامه برای برائت متهم که به وسیله متهم، ولی یا وکیل آنها صورت میگیرد. اتیان سوگند به وسیله افراد قابل توکیل نیست.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید چه کسانی می‌توانند «قسامه» را اقامه کنند یا آن را از متهم بخواهند. قسامه در این متن به سوگندهایی گفته می‌شود که در دعاوی مربوط به قصاص یا دیه مطرح می‌شود. بر اساس این ماده، اقامه یا مطالبهٔ قسامه باید به‌تناسب موضوع، از سوی صاحب حق قصاص یا دیه یا ولی یا وکیل آن‌ها انجام شود.

همین قاعده برای طرف متهم هم هست: اگر قسامه برای برائت (بی‌گناهی) متهم اقامه شود، این کار به وسیلهٔ خود متهم یا ولی یا وکیل او صورت می‌گیرد. اما یک محدودیت مهم وجود دارد: خودِ سوگند خوردن را نمی‌توان به دیگری واگذار کرد؛ یعنی اتیان سوگند قابل توکیل نیست.

مصادیق واقعی

علی مدعی حق قصاص است. وکیل علی می‌تواند قسامه را اقامه کند یا از متهم مطالبه کند، اما سوگند را باید خودِ علی یا کسی که سوگند بر عهدهٔ اوست بخورد، نه وکیلش.
مریم متهم است و برای برائت خود می‌خواهد قسامه اقامه کند. وکیل مریم می‌تواند این کار را انجام دهد، ولی خودِ سوگند خوردن قابل واگذاری به وکیل یا شخص دیگر نیست.

سؤالات پرتکرار

آیا وکیل می‌تواند به‌جای موکلش قسامه اقامه کند یا آن را از متهم بخواهد؟

بله، بر اساس این ماده اقامهٔ قسامه یا مطالبهٔ آن می‌تواند توسط ولی یا وکیل صاحب حق قصاص یا دیه انجام شود. همچنین برای برائت متهم، متهم یا ولی یا وکیل او این کار را انجام می‌دهند.

آیا وکیل می‌تواند به‌جای موکلش سوگند بخورد؟

نه؛ در همین ماده گفته شده که اتیان سوگند به وسیلهٔ افراد قابل توکیل نیست، یعنی خود شخص باید سوگند بخورد.

اقامهٔ قسامه برای برائت متهم بر عهدهٔ چه کسانی است؟

طبق همین ماده، این کار به وسیلهٔ متهم یا ولی یا وکیل آن‌ها صورت می‌گیرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←