ماده ۶۱۲ فصل هفدهم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر کس مرتکب قتل عمد شود و شاکی نداشته یا شاکی داشته ولی از قصاص گذشت کرده باشد و یا به هر علت قصاص نشود در‌ صورتی که اقدام وی موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد دادگاه مرتکب را به حبس از سه تا ده سال‌ محکوم می‌نماید.

تبصره

(منسوخ ۱۳۹۹/۰۲/۲۳) - در این مورد معاونت در قتل عمد موجب حبس از یک تا پنج سال خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که «قتل عمد» انجام داده است. می‌گوید اگر چنین شخصی شاکی خصوصی نداشته باشد، یا شاکی داشته باشد ولی از «قصاص» گذشت کرده باشد، یا به هر دلیل دیگری قصاص اجرا نشود، در صورتی که عمل او باعث برهم‌خوردن نظم و امنیت جامعه شود یا این نگرانی باشد که خود مرتکب یا دیگران به انجام چنین کاری جسور شوند، دادگاه او را به حبس از سه تا ده سال محکوم می‌کند.

بنابراین دو شرط در متن دیده می‌شود: اول اینکه قصاص نشود (به دلیل گذشت شاکی، نبود شاکی یا هر علت دیگر)، و دوم اینکه اقدام او نظم و امنیت جامعه را مختل کند یا باعث جسارت مرتکب یا دیگران شود. تنها در صورتی که این شرایط جمع باشد، مجازات حبس سه تا ده سال اعمال می‌شود.

این ماده یک تبصره هم دارد که در متن، با عبارت «منسوخ ۱۳۹۹/۰۲/۲۳» مشخص شده است. محتوای آن تبصره دربارهٔ «معاونت در قتل عمد» و مجازات حبس از یک تا پنج سال برای معاون بود، اما همین متن آن را منسوخ معرفی می‌کند.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی در درگیری عمداً موجب قتل شده است، ولی خانوادهٔ مقتول (شاکی) از قصاص گذشت کرده‌اند. اگر دادگاه تشخیص دهد کار علی نظم و امنیت جامعه را برهم زده یا باعث جسارت دیگران می‌شود، او را به حبس از سه تا ده سال محکوم می‌کند.
فرض کنیم مریم مرتکب قتل عمد شده و هیچ شاکی خصوصی وجود ندارد. اگر دادگاه ببیند اقدام او باعث اخلال در نظم و امنیت جامعه یا بیم تجری خودش یا دیگران شده است، به حبس از سه تا ده سال محکوم می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر شاکی از قصاص گذشت کند، آیا قاتل آزاد می‌شود؟

نه لزوماً؛ طبق همین متن، اگر اقدام او باعث اخلال در نظم و امنیت جامعه یا بیم جسارت مرتکب یا دیگران شود، دادگاه او را به حبس از سه تا ده سال محکوم می‌کند.

مجازات این ماده چقدر است؟

بر اساس همین متن، حبس از سه تا ده سال.

شرط اعمال این مجازات چیست؟

اینکه مرتکب قتل عمد شده باشد و قصاص نشود (نبود شاکی، گذشت شاکی، یا هر علت دیگر) و در ضمن اقدام او موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←