ماده ۳۸۷ فصل اول قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

جنایت بر عضو عبارت از هر آسیب کمتر از قتل مانند قطع عضو، جرح و صدمه های وارد بر منافع است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید «جنایت بر عضو» یعنی هر آسیبی که به بدن یا سلامت یک شخص وارد می‌شود ولی به مرگ او منتهی نمی‌شود؛ یعنی شدتش کمتر از قتل است. متن قانون برای این آسیب‌ها سه نمونه می‌آورد: قطع عضو (جدا کردن عضوی از بدن)، جرح (زخم زدن) و صدمه‌های وارد بر منافع.

منظور از «منافع» توانایی‌هایی است که عضو برای انسان فراهم می‌کند، مثل دیدن، شنیدن یا کار کردن؛ بنابراین ممکن است خود عضو سر جایش باشد ولی کارکردش از دست برود و این هم مصداق جنایت بر عضو باشد.

این ماده فقط یک تعریف است و حکم یا مجازات مشخصی تعیین نمی‌کند. در همین متن، تبصره‌ای ذکر نشده و ماده به مادهٔ دیگری هم ارجاع نداده است.

مصادیق واقعی

علی با چاقو به دست مریم ضربه می‌زند و دست او زخم می‌شود؛ این وضعیت زیر تعریف «جرح» در این ماده قرار می‌گیرد.
در یک حادثه، ضربه‌ای به سر علی وارد می‌شود و بینایی‌اش را از دست می‌دهد، بدون آنکه عضوی از بدنش جدا شود؛ این نمونه‌ای از «صدمه وارد بر منافع» است.

سؤالات پرتکرار

آیا هر ضربه‌ای به بدن، جنایت بر عضو حساب می‌شود؟

طبق این ماده، جنایت بر عضو هر آسیبی است که کمتر از قتل باشد، مانند قطع عضو، جرح و صدمه به منافع. متن ماده جزئیات بیشتری در این باره نگفته است.

اگر عضوی سر جایش باشد ولی دیگر کار نکند، باز هم مشمول این ماده است؟

بله، این ماده «صدمه‌های وارد بر منافع» را هم جزء جنایت بر عضو آورده است؛ یعنی از بین رفتن کارکرد عضو هم در این تعریف می‌گنجد.

این ماده چه مجازاتی تعیین کرده است؟

این ماده فقط تعریف جنایت بر عضو را بیان می‌کند و در همین متن هیچ مجازاتی برای آن ذکر نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←