ماده ۳۹۴ فصل دوم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

رعایت تساوی مقدار طول و عرض، در قصاص جراحات لازم است لکن اگر طول عضو مورد قصاص، کمتر از طول عضو آسیب دیده در مجنیٌ علیه باشد، قصاص نباید به عضو دیگر سرایت کند و نسبت به مازاد جنایت، دیه گرفته می‌شود لکن میزان در عمق جنایت، صدق عنوان جنایت وارده است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «قصاص جراحات» (قصاص عضو) است؛ یعنی وقتی قرار است عضوی از بدن مجرم در مقابل صدمه‌ای که به قربانی زده قصاص شود. بر اساس این متن، در قصاص جراحات باید مقدار طول و عرض عضو با همان اندازهٔ صدمهٔ واردشده برابر باشد.

یک حالت خاص هم گفته شده: اگر طول عضو مورد قصاص (عضو مجرم) از طول عضو آسیب‌دیدهٔ قربانی کمتر باشد، قصاص نباید به عضو دیگری سرایت کند (یعنی نمی‌توان کمبود را از جای دیگر جبران کرد) و در برابر مقدار مازاد جنایت (بخشی که با قصاص جبران نشده) دیه گرفته می‌شود.

در مورد عمق جنایت هم معیار این است که ببینیم آیا عنوان همان جنایت واردشده صدق می‌کند یا نه؛ یعنی ملاک، تطابق با خود آن جنایت است. متن دربارهٔ تبصره یا ارجاع به مادهٔ دیگر چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی با چاقو به گوش مریم آسیب زده و حالا قرار است گوش علی قصاص شود. اگر گوش علی از گوش آسیب‌دیدهٔ مریم کوچک‌تر باشد، طبق این متن قصاص نباید به عضو دیگری سرایت کند و برای مقدار مازاد جنایت، دیه پرداخت می‌شود.
فرض کنید حسن زخمی به دست زهرا وارد کرده و قرار است قصاص شود. بر اساس این متن باید طول و عرض برش در قصاص با همان برش واردشده برابر باشد و در مورد عمق، معیار این است که عنوان همان جنایت واردشده صدق کند.

سؤالات پرتکرار

در قصاص جراحات، آیا طول و عرض باید با اندازهٔ صدمهٔ واردشده یکسان باشد؟

بله؛ بر اساس این ماده رعایت تساوی مقدار طول و عرض در قصاص جراحات لازم است.

اگر عضو مورد قصاص از عضو آسیب‌دیده کوتاه‌تر باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

قصاص نباید به عضو دیگری سرایت کند و نسبت به مازاد جنایت، دیه گرفته می‌شود.

ملاک در عمق جنایت چیست؟

طبق همین متن، میزان در عمق جنایت، صدق عنوان جنایت وارده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←