ماده ۵۴۸ فصل هفتم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در اعضاء و منافع، مقدار ارش یک جنایت، بیش از دیه مقدر برای آن عضو یا منفعت نیست و چنانچه به سبب آن جنایت، منفعت یا عضو دیگری از بین رود یا عیبی در آنها ایجاد شود، برای هر آسیب دیه جداگانه ای تعیین می‌گردد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ دو موضوع صحبت می‌کند: یکی «ارش» و دیگری «دیه مقدر». ارش همان خسارتی است که برای آسیب به عضو یا منفعتی پرداخت می‌شود که در قانون برای آن مبلغ مشخص و ثابتی تعیین نشده است؛ در مقابل، دیه مقدر مبلغ ثابتی است که خودِ قانون برای آن عضو یا منفعت معین کرده است.

حکم اول ماده این است که ارش یک جنایت (آسیب) نمی‌تواند از دیه مقدر همان عضو یا منفعت بیشتر باشد؛ یعنی سقف ارش، همان دیه تعیین‌شده برای آن عضو یا منفعت است. حکم دوم این است که اگر همان جنایت باعث شود عضو یا منفعت دیگری هم از بین برود یا در آن‌ها عیبی پیدا شود، برای هر آسیب، دیه جداگانه‌ای تعیین می‌شود.

در متنی که در اختیار من است، تبصره‌ای برای این ماده ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به دست مریم آسیب بزند و برای آن عضو، دیه مشخصی در قانون تعیین شده باشد؛ خسارتی که به عنوان ارش برای این آسیب پرداخت می‌شود، نمی‌تواند از آن دیه مقدر بیشتر باشد.
فرض کنید یک جنایت هم به یک عضو مریم آسیب بزند و هم باعث از بین رفتن منفعت (کارکرد) عضو دیگری شود؛ بر اساس این ماده برای هر آسیب، دیه جداگانه تعیین می‌شود.

سؤالات پرتکرار

ارش یعنی چه؟

بر اساس همین متن، ارش مبلغی است که در برابر جنایت بر عضو یا منفعت پرداخت می‌شود و در مقابل «دیه مقدر» قرار دارد که مبلغ ثابت تعیین‌شده در قانون برای آن عضو یا منفعت است.

آیا ارش می‌تواند از دیه تعیین‌شده برای همان عضو بیشتر شود؟

نه؛ متن می‌گوید مقدار ارش یک جنایت بیش از دیه مقدر برای آن عضو یا منفعت نیست.

اگر یک جنایت به عضو دیگری هم آسیب بزند، برای آن هم جداگانه پرداخت می‌شود؟

بله؛ متن می‌گوید چنانچه به سبب آن جنایت، منفعت یا عضو دیگری از بین رود یا عیبی در آن‌ها ایجاد شود، برای هر آسیب دیه جداگانه‌ای تعیین می‌گردد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←