ماده ۱۰۳ مبحث سوم قانون مجازات اسلامی

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

چنانچه قابل گذشت بودن جرمی در قانون تصریح نشده باشد، غیر قابل گذشت محسوب می‌شود مگر اینکه از حق الناس بوده و شرعاً قابل گذشت باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ جرمی است که در قانون مشخص نشده آیا قابل گذشت است یا نه. طبق آن، چنین جرمی غیرقابل گذشت محسوب می‌شود، مگر اینکه دو شرط با هم وجود داشته باشد: اول اینکه جرم از حق الناس باشد و دوم اینکه شرعاً قابل گذشت باشد.

یعنی صرف اینکه شاکی گذشت کند، جرم را قابل گذشت نمی‌کند؛ اگر قانون در مورد قابل گذشت بودن آن جرم تصریح نکرده باشد، اصل بر غیرقابل گذشت بودن است. تنها استثنای این ماده، جمع شدن هر دو شرط «حق الناس بودن» و «شرعاً قابل گذشت بودن» است.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی به جرمی متهم است و قانون هیچ‌جا نگفته که آن جرم قابل گذشت است. اگر مریم به‌عنوان شاکی بگذرد، طبق این ماده صرف گذشت او باعث قابل گذشت شدن جرم نمی‌شود، مگر اینکه آن جرم از حق الناس بوده و شرعاً قابل گذشت باشد.
فرض کنیم در پرونده‌ای، قانون ساکت است که جرم قابل گذشت است یا نه. طبق این ماده، آن جرم غیرقابل گذشت محسوب می‌شود، مگر اینکه هر دو شرط حق الناس بودن و شرعاً قابل گذشت بودن فراهم باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر قانون دربارهٔ قابل گذشت بودن یک جرم چیزی نگفته باشد، آن جرم قابل گذشت است یا غیرقابل گذشت؟

طبق این ماده، غیرقابل گذشت محسوب می‌شود؛ مگر اینکه از حق الناس بوده و شرعاً قابل گذشت باشد.

اگر شاکی گذشت کند، آیا جرم همیشه قابل گذشت می‌شود؟

نه؛ اگر قابل گذشت بودن جرم در قانون تصریح نشده باشد، گذشت شاکی به‌تنهایی کافی نیست، مگر اینکه جرم از حق الناس بوده و شرعاً قابل گذشت باشد.

منظور از «حق الناس» در این ماده چیست؟

خود متن ماده تعریفی از «حق الناس» ارائه نکرده و فقط آن را به‌عنوان یک شرط ذکر کرده است. بنابراین از روی همین متن نمی‌توان معنای دقیق آن را تعیین کرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←