ماده ۴۸۸ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مهلت پرداخت دیه، از زمان وقوع جنایت به ترتیب زیر است مگر اینکه به نحو دیگری تراضی شده باشد: الف- در عمد موجب دیه، ظرف یک سال قمری ب- در شبه عمد، ظرف دو سال قمری پ- در خطای محض، ظرف سه سال قمری

تبصره

هرگاه پرداخت کننده در بین مهلت های مقرر نسبت به پرداخت تمام یا قسمتی از دیه اقدام نماید، محکوم له مکلف به قبول آن است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید کسی که باید دیه بپردازد، از زمان وقوع جنایت چه مهلتی برای پرداخت دارد. این مهلت‌ها به ترتیب نوع جنایت متفاوت است: در جنایت عمدی که موجب دیه می‌شود، یک سال قمری؛ در جنایت شبه‌عمدی، دو سال قمری؛ و در جنایت خطای محض، سه سال قمری.

با این حال، این مهلت‌ها در صورتی است که طرفین به شکل دیگری با هم توافق نکرده باشند؛ یعنی اگر بر مهلت دیگری تراضی کنند، همان توافق ملاک است.

تبصره ماده هم می‌گوید اگر پرداخت‌کننده در فاصله‌ی همین مهلت‌ها، همه یا بخشی از دیه را بپردازد، طرف مقابل (محکوم‌له) باید آن را قبول کند.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی در یک حادثه به صورت غیرعمد (شبه‌عمد) موجب دیه شود؛ بر اساس این ماده، مهلت پرداخت دیه از زمان وقوع جنایت دو سال قمری است، مگر اینکه علی و طرف مقابل به شکل دیگری توافق کنند.
فرض کنیم مریم باید دیه‌ای بپردازد که مهلتش دو سال قمری است، اما او پس از شش ماه کل مبلغ را پرداخت می‌کند؛ طبق تبصره، طرف مقابل باید این پرداخت را قبول کند.

سؤالات پرتکرار

مهلت پرداخت دیه از چه زمانی حساب می‌شود؟

بر اساس همین متن، مهلت از زمان وقوع جنایت حساب می‌شود.

اگر طرفین مهلت دیگری توافق کنند، همان مهلت‌های یک، دو و سه سال قمری اعمال می‌شود؟

نه؛ متن می‌گوید این مهلت‌ها در صورتی است که به نحو دیگری تراضی (توافق) نشده باشد.

اگر بدهکار دیه، بخشی از مبلغ را زودتر از پایان مهلت بپردازد، طرف مقابل می‌تواند قبول نکند؟

نه؛ طبق تبصره، در این حالت محکوم‌له مکلف به قبول آن است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←