ماده ۵۶۲ فصل نهم قانون مجازات اسلامی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گونه حفاری و کاوش به قصد به دست آوردن اموال تاریخی - فرهنگی ممنوع بوده و مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال و ضبط اشیاء مکشوفه به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور و آلات و ادوات حفاری به نفع دولت محکوم میشود. چنانچه حفاری در اماکن و محوطه‌های‌ تاریخی که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، یا در بقاع متبرکه و اماکن مذهبی صورت گیرد علاوه بر ضبط اشیاء مکشوفه و آلات و ادوات حفاری مرتکب به حداکثر مجازات مقرر محکوم میشود.

تبصره ۱

هر کس اموال تاریخی - فرهنگی موضوع این ماده را حسب تصادف به دست آورد و طبق مقررات سازمان میراث فرهنگی کشور نسبت به تحویل آن اقدام ننماید به ضبط اموال مکشوفه محکوم میگردد.

تبصره ۲

خرید و فروش اموال تاریخی - فرهنگی حاصله از حفاری غیر مجاز ممنوع است و خریدار و فروشنده علاوه بر ضبط اموال فرهنگی مذکور، به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم میشوند. هر گاه فروش اموال مذکور تحت هر عنوان از عناوین به طور مستقیم یا غیر مستقیم به اتباع‌ خارجی صورت گیرد، مرتکب به حداکثر مجازات مقرر محکوم میشود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید کاوش و حفاری کردن با هدف به دست آوردن اموال تاریخی و فرهنگی ممنوع است. اگر کسی این کار را انجام دهد، به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شود و اشیائی که پیدا کرده به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور گرفته می‌شود و ابزارهای حفاری هم به نفع دولت ضبط می‌گردد.

اگر این حفاری در جاهایی انجام شود که در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند، یا در بقعه‌های متبرکه و مکان‌های مذهبی، مجازات سنگین‌تر است: علاوه بر ضبط اشیاء و ابزارها، مرتکب به بیشترین مجازاتی که در این ماده گفته شده محکوم می‌شود.

تبصره ۱ به کسی مربوط است که به‌طور تصادفی اموال تاریخی و فرهنگی را پیدا می‌کند و طبق مقررات سازمان میراث فرهنگی کشور آن را تحویل نمی‌دهد؛ چنین کسی به ضبط همان اموال پیدا شده محکوم می‌شود. تبصره ۲ می‌گوید خرید و فروش اموالی که از حفاری غیرمجاز به دست آمده ممنوع است و خریدار و فروشنده، جدا از ضبط اموال، به حبس شش ماه تا سه سال محکوم می‌شوند؛ و اگر فروش به هر شکلی، مستقیم یا غیرمستقیم، به اتباع خارجی باشد، مرتکب به بیشترین مجازات مقرر محکوم می‌شود.

مصادیق واقعی

علی با بیل و ابزار در محوطه‌ای تاریخی که در فهرست آثار ملی ثبت شده مشغول کاوش برای یافتن اشیاء عتیقه می‌شود؛ بر اساس این ماده، اشیاء پیدا شده و ابزارهایش ضبط می‌شود و به حداکثر مجازات مقرر در این ماده محکوم می‌گردد.
مریم در زمین کشاورزی‌اش به‌طور تصادفی یک شیء تاریخی پیدا می‌کند ولی آن را به سازمان میراث فرهنگی تحویل نمی‌دهد؛ طبق تبصره ۱، به ضبط همان شیء محکوم می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی بدون اجازه در یک محوطه تاریخی حفاری کند، چه اتفاقی برایش می‌افتد؟

به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شود و اشیاء به‌دست‌آمده به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور و ابزارهای حفاری به نفع دولت ضبط می‌شود. اگر محل حفاری در اماکن و محوطه‌های تاریخی ثبت‌شده در فهرست آثار ملی یا در بقاع متبرکه و اماکن مذهبی باشد، به حداکثر مجازات مقرر محکوم می‌شود.

اگر کسی به‌طور تصادفی شیء تاریخی پیدا کند و آن را تحویل ندهد چه می‌شود؟

طبق تبصره ۱، به ضبط اموال مکشوفه محکوم می‌گردد.

خرید و فروش اشیاء تاریخی که از حفاری غیرمجاز به دست آمده چه حکمی دارد؟

طبق تبصره ۲ ممنوع است و خریدار و فروشنده، علاوه بر ضبط اموال فرهنگی، به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شوند. اگر فروش به هر عنوان، مستقیم یا غیرمستقیم، به اتباع خارجی انجام شود، مرتکب به حداکثر مجازات مقرر محکوم می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مجازات اسلامی ←